ΣΚΙΡΟΦΟΡΙΩΝ

Το όνομα, ετυμολογία και η θέση του μηνός

Σκιρροφοριών: Μην Αθηναίων δώδεκατος.

ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ

Μην Αθηναίων δωδέκατος.

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ 304.22

Μην Αθήνησιν ιβ’

ΛΕΞΙΚΟ ΦΩΤΙΟΣ

Ο ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝ ΕΙΝΑΙ Ο ΙΕΡΟΣ ΜΗΝΑΣ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΩΝΟΣ ΣΥΝΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΠΛΑΤΩΝΑ. Ο Πλάτων αποκαλεί τον δωδέκατο αττικό μήνα, στο Περί ΝΟΜΩΝ 828d, ιερό μήνα του Πλούτωνος, και ο σχολιαστής στο λήμμα, Σκιρροφοριών.

ἐν τῷ τοῦ Πλούτωνος μηνὶ τῷ δωδεκάτῳ κατὰ τὸν νόμον ἀποδιδόντας

ΠΕΡΙ ΝΟΜΩΝ. 828d

Ο Σκιροφοριών ούτος.

ΣΧΟΛΙΑ 2.453.

Τη θέση του μηνός στο φυσικό έτος τη βρίσκουμε:

προ των τροπών ή υπό τροπάς.

ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΥΤΩΝ 4.11,5.

Δηλαδή στο θερινό ηλιοστάσιο. Ο Θεόφραστος ομιλεί για την κατάλληλη περίοδο για να κοπεί ο Αυλιτικός Κάλαμος όπου παρατηρεί:

Την δε τομην ωραίαν είναι προ Αντιγενιδου μεν (-407), ηνικ΄ηυλουν απλάστως υπ΄Αρκτούρω Βοηδρομιώνος μηνός. Επεί δε την πλάσιν μετέβησαν η τομή μετεκινήθη· τέμνουσι γαρ δη νυν του Σκιρροφοριώνος και Εκατομβαιώνος, ωσπερεί προ τροπών μικρόν ή υπό τροπαίς.

ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΥΤΩΝ 4.11,5.

Είναι ο τελευταίος μήνας στο επίσημο Αρχοντικό έτος των Ελλήνων:

Λοιποί δύο μήνες ήσαν Θαργηλιών και Σκιρροφοριών.

ΑΝΤΙΦΩΝ 6.42

Ακολουθεί του Θαργηλιώνος και προηγείται του Εκατομβαιώνος
[ΒΙΟΣ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΟΥΣ, ΠΕΡΙ ΖΩΙΩΝ, 5. 121.30, 6. 21. 185. 28,
ΑΙΣΧΙΝΗΣ 3. 27,
ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ 21.111,
ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ, ΙΣΤΟΡΙΑ ΦΥΤΩΝ 4.15,5.3.5].

Περί τρείς μήνας Σκιρροφοριώνα και Εκατομβαιώνα και Μεταγειτνιώνα

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ 24 .18 παρ. 17.134.182. παρ. 29-32.

Τη γαρ τετράδι επί δέκα του Σκιροφοριώνος μηνός εποιήσαντο τας σπονδάς εν Λακεδαίμονι, τη δε Πέμπτη του Εκατομβαιώνος ηττήθησαν εν Λεύκτροις, ημερών είκοσι διαγενομένων.

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΑΓΗΣΙΛΑΟΣ 28

Η τελευταία ημέρα αυτού του μηνός είναι κατά συνέπεια και η τελευταία του έτους, η οποία καθ΄ολοκληρίαν ονομάζεται «Εξιτηρία».

Εξιτηρία· ημέρα εν ή τας αρχάς απετίθετο Αθήνησι.

ΛΕΞΙΚΟ ΗΣΥΧΙΟΣ

Η τελευταία ημέρα αποκαλείται και «Παστείλη».

Παστείλη· σημαίνει την τελευταίαν ημέραν του ενιαυτού. . . εν η τελειούται πάντα τα του ενιαυτού.

ΜΕΓΑ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ

Παστείλη· η τελευταία ημέρα του ενιαυτού.

ΑΝΕΚΔΟΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 4.199.24
ΛΕΞΙΚΟ ΚΥΡΙΛΛΟΥ

Παστείλη· η εσχάτη ημερα του ενιαυτού.

ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ

Την τελευταία ημέρα του ενιαυτού πραγματοποιείται και η θυσία στον Δία Σωτήρα, η θυσία για την ολοκλήρωση του έτους [ΛΥΣΙΑΣ 26.8].

Στο ημερολόγιο του Μέτωνος το νωρίτερη Ιουλιανή ημέρα είναι η 27η Μαϊου και η αργότερη η 22η Ιουνίου, η κανονική είναι η 6η Ιουνίου.

Στα σχόλια στην Ειρήνη του Αριστοφάνους, στίχοι 418-419, η δεκάτη τετάρτη ημέρα του μηνός σχετίζεται με την ημερομηνία της εορτής Διπόλεια.

Διπόλεια δε εορτή Αθήνησιν εν ή Πολιεί Διί θύουσι Σκιρροφοριώνος τετάρτη επί δέκα· έστι δε απομίμημα των περί των πελάνων (τον πέλανον) και τας βους συμβάντων.

Αυτή η τελευταία παρατήρηση αντικατοπτρίζεται στα σχόλια στις Νεφέλες, στίχοι 981 (κηκείδου) παραπ. 980 τεττίγων: και από τον Πορφύριο. Περί Αποχής 2.10 σελ. 119 παραπ. Από το Μέγα Ετυμολογικό στο λήμμα Βουφόνια: Ανέκδοτα 238.21 Διϊπόλια: όπου και τα δύο ταυτίζονται με τα Διπόλεια ή Διϊπόλεια, σε αυτή την ημερομηνία και είναι το ίδιο με τα Βουφόνια, στην πραγματικότητα τα Βουφόνια είναι λατρευτική τελετή που περιλαμβάνεται μέσα στα Διϊπόλεια.

Σκίρα εορτή παρ΄Αθηναίοις, αφ΄ής και ο μην Σκιροφοριών.

ΣΧΟΛΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΖΟΥΣΕΣ 18 ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ, ΛΕΞΙΚΟ ΦΩΤΙΟΣ Σκίρον- ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ, Σκιράδος.

φασι δε οι γράψαντες περι τε εορτών και μηνων Αθήνησιν, ων εστί και Λυσιμαχίδης,

ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΟΙΔΙΠΟΥΣ ΕΠΙ ΚΟΛΟΝΩ 56, ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ

ως το σκίρον σκιάδιον εστι μέγα, υφ΄ω φερομένω εξ΄ακροπόλεως εις τινα τόπον καλούμενον Σκίρον

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΒΥΖ. ΣΕ Σκίρος

ΛΕΞΙΚΟ ΗΣΥΧΙΟΣ, Σκειράς· Αθηνά- Μ.ΕΤΥΜ. στο λήμμα-ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ απ. ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΠΕΡΙΗΓΗΤΟΥ 511, ΠΕΡΙ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ, όπου είναι προφανές ότι περιγράφει για το νησί της Σαλαμίνος, ο Στράβων (9.1.236α) το ίδιο περιγράφει και για το νησι της αιγινας:

Εκαλείτο δε ετέροις ονόμασι το παλαιόν· και γαρ Σκιρά και Κυχρεία, από τινων ηρώων, ω αφ΄ου μεν Αθηνά τε λέγεται Σκιράς και τοπος Σκίρα εν τη Αττική και επισκίρωσις (διορθ. ―επί σκίρω άρωσις), ιεροποιϊα τις, και ο μην ο Σκιροφοριών.

πορεύονται ή τε της Αθηνάς ιέρεια και ο του Ποσειδώνος ιερεύς και ο του Ηλίου. . . σύμβολον δε τούτο γίνεται του δειν οικοδομείν και σκεπάς ποιείν, ως τούτου του χρόνου αρίστου όντος προς οικοδομίαν. Και Αθηνάν δε Σκιράδα τιμώσιν Αθηναίοι, ην Φιλόχορος μεν εν δευτέρω Ατθίδος από Σκίρου τινός Ελευσινίου μάντεως κεκλησθαι, Πραξίων δε εν δευτέρω Μεγαρικών από Σκίρωνος του συνοικίσαντος Σαλαμίνα.

ΛΕΞΙΚΟ ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝ στο λήμμα

Ο Λυσιμαχίδης (-1ος αιων) αναφέρεται εδώ από τον λεξικογράφο Αρποκρατίων που έζησε τον +2ο αιώνα, μεταγενέστερη περίοδο, ο Ήλιος δεν λατρεύεται, ούτε στην αρχαϊκή ούτε στην κλασσική εποχή, αλλά στην Ελληνιστική περίοδο. Η πομπή που περιγράφει θεωρείται μετακλασικής περιόδου.

Ο Θησέας εισήγαγε τη λατρεία της Σκιράδος προς τιμήν της Αθηνάς:

Σκιράδα δε την Αθηναν Θησεύς εποίησεν, ότε επανήει αποκτείνας Μινώταυρον.

ΛΕΞΙΚΟ ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝ στο λήμμα, ΣΧΟΛΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑΖΟΥΣΑΙ 18 ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ, ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ στο λήμμα Σκίρον.

Σκιρροφοριών όνομα μηνός παρά Αθηναίοις. λέγεται δε παρά το φέρειν σκίραν εν αυτώ τον Θησέα, ήγουν γύψον. ο γαρ Θησεύς απερχόμενος μετά Μινώταυρον την Αθηνάν ποιήσας από γύψου εβάσταζεν. επεί ουν τω μηνί τούτω εποίησε, λέγεται Σκιροφοριών.

ΛΕΞΙΚΟ M.ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ στο λήμμα Σκίρος, ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ Σκίρον.

Εορτή τις αγομένη τη Αθηνά, ότε σκιαδείων εφρόντιζον εν ακμή του καύματος. σκίρα δε τα σκιάδεια. οι δε ου διά τουτό φασιν, αλλά διά την από Σκίρων Αθηνάν, ην Θησεύς εποίησεν ότε επανήει αποκτείνας τον Μινώταυρον.

ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ Σκίρος.

Οι παραπάνω μαρτυρίες, και ειδικά αυτή του Αρποκρατίωνος, επιλύουν το όνομα του μηνός σε –σκίρα και –φέρειν ή φορείν, όπου ο καθένας μας θα πρέπει να παραδεχθεί ότι είναι προφανής η σημασία σε ετυμολογικές και γραμματικές αρχές. Μας δίνουν, επίσης, να καταλάβουμε ότι –σκίρον, το βασικό στοιχείο στη σύνθεση του ονόματος, είναι συνώνυμο με το – σκιάδιον:

Σκίρον δε την ρίζαν διά το εσκιάσθαι. όθεν το σκιάδιον Αττικοί καλούσι.

ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΙΛΙΑΣ Ψ 331

Γι αυτό το λόγο ο Αρίσταρχος λέγεται ότι είχε αναγνώσει τη φράση με τη λέξη –σκίρος, αντί για αυτήν που υπήρχε στην εποχή του:

ήε σκίρος έην· νυν δ΄αύ θέτο τέρματ΄Αχιλλεύς.

Το ίδιο και ο Πολυδεύκης:

Και το σκιάδιον δε εστιν εν χρήσει. . . και σκιάς, υφ’ η ο Διόνυσος κάθηται, και σκίρα εορτή.

ΠΟΛΥΔΕΥΚΗΣ 7.23.4.813.174 παρ. 28.1307, ΛΕΞΙΚΟ ΗΣΥΧΙΟΣ και ΦΩΤΙΟΣ Σκιάς και Σκιάδειον, ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ Σκιάς

Ο μήνας παρόλα αυτά, έχει έντονη την έννοια του μηνός του σκιροφόρου, και τα – σκίρα, τα φερόμενα αντικείμενα από τα οποία πήρε το όνομα του καταλαβαίνουμε ότι είναι είτε τα σκιάδια είτε ο άσπρος πηλός με το ομοίωμα της Αθηνάς που έφερε ο Θησέας μαζί του όταν πήγε να σκοτώσει τον Μινώταυρο. Ένα σχόλιο στον Παυσανία (1.1.4) πηγάζει το όνομα Σκιροφορια εως εξής «τα φερόμενα στην εορτή του Θησέως από γύψο». Τα σκιάδια χειρός ηλίου, είναι πιθανών να ήταν φτιαγμένα από ένα λεπτό στρώμα άσπρου πηλού στην οροφή του όπου η κάψα του ηλίου αντανακλάται και σε αυτό το μήνα, για το κλίμα της Αττικής, τα έκανε τόσο απαραίτητα και ίσως αυτό δημιούργησε τη σύγχυση και μπέρδεψε τους ερευνητές.

Η πρώτη επινόηση αυτών των σκιαδίων αποδίδεται στην θεά Αθηνά:

Σκίρος· εορτή τις αγομένη τη Αθηνά, ότε σκιαδείων εφρόντιζον εν ακμή του καύματος. σκίρα δε τα σκιάδια.

ΛΕΞΙΚΟ ΦΩΤΙΟΣ Σκίρος παρ. Τροπηλίς

Σκείρα (διορθ. Σκίρα) εορτή αγομένη Αθηνάς, όθεν (ότε) σκειραδίων (σκιραδίων ή σκιαδίων) εφρόντιζον, επεί αρχή ήν του καύματος

ΑΝΕΚΔΟΤΑ 304.2

Σκειράς (Σκιράς) Αθηνά. . . ή από του σκιαδίου· πρώτη γαρ Αθηνά σκιάδιον επενόησε προς αποστροφήν του ηλιακού καύματος.

ΑΝΕΚΔΟΤΑ 304.8, ΛΕΞΙΚΟ ΗΣΥΧΙΟΣ Σκειράφιον, ΠΟΛΥΔΕΥΚΗΣ 9.7.1081/96, ΛΕΞΙΚΟ ΗΣΥΧΙΟΣ Σκιάδια

Όταν η ζέστη βρίσκεται στο υψηλό σημείο, αυτή είναι η εποχή του θερινού ηλιοστασίου. Ο μήνας τότε στο ιερό Αττικό Σεληνιακό ημερολόγιο, που παίρνει την ονομασία του από τη χρήση των Σκίρων, (Σκιρροφοριών) είναι ο μήνας του θερινού ηλιοστασίου, και αυτό εξηγείται μόλις έγινε κατανοητός, στο ημερολογιο του Μέτωνος από τα νωρίτερα όρια του που ήταν από την 24η Μαϊου εως την 23η Ιουνίου, τα αργότερα όρια του από την 19η Ιουνίου εως την 19η Ιουλίου, το κανονικό του την 15η Ιουνίου εως την 15η Ιουλίου, και η ημερομηνία του μέσου θερινού ηλιοστασίου στην εποχή του Σόλωνος ήταν η 28η Ιουνίου και η πραγματική την 29η Ιουνίου. Υπήρχε μια εορτή αυτό το μήνα, που πήρε την ονομασία της από τα –Σκίρα, και ξεχώριζε επειδή τα όλοι τα έφεραν σε ολόκληρη την πολιτεία, την 12η του μηνός:

Σκίρα, εορτή εστί της Σκιράδος Αθηνάς Σκιροφοριώνος ιβ΄. οι δε Δήμητρος και κόρης.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΒΥΖ. Σκίρος

εν η ο ιερεύς του Ερεχθέως φέρει σκιάδιον λευκόν, ο λέγεται σκίρον.

ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΕΚΚΛΗΣΙΑΖΟΥΣΑΙ 18, παρ. ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑΖΟΥΣΑΙ 841ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ , ΑΘΗΝΑΙΟΣ 11.92

Δηλαδή η 12η του μηνός στο ημερολόγιο του Μέτωνος, στο πρώτο έτος του κύκλου, (στην 26η Ιουνίου), απείχε μόνο τρεις ημέρες πριν από το ηλιοστάσιο. Δεν πρέπει ωστόσο να υποτεθεί ότι η χρήση τέτοιων σκιαδίων, σε κλίμα όπως αυτό της Αττικής, διακρίνεται μόνο σε αυτό το μήνα του έτους επειδή ήταν ο μήνας του ηλιοστασίου. Οι παρθένες που έφεραν τα κανά από την πόλη της Ελευσίνος, για τις προετοιμασίες των μυστηρίων, σε μεταγενέστερη περίοδο του έτους, έκαναν χρήση από ένα πανομοιότυπο είδος σκεπάσματος για να τις προστατέψει από την κάψα του ηλίου:

Σκιάδιον· σκέπασμα τι όπερ αι γυναίκες (αι κανηφόροι) παρά τις Αθηναίοις έχουσι, θεωρούσαι (εις τα Ελευσίνια), υπέρ του μη καίεσθαι τας όψεις υπό ττου ηλίου. εκτείνεται δε και συστέλλεται προς τον κατεπείγοντα καιρόν.

ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΙΚΕΤΙΔΕΣ 1345, ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ Σκιάδειον

Τουτί . . . το σκιάδιον. . . όπερ έχουσιν αι κανηφόροι απιούσαι εις τα Ελευσίνια, υπέρ του μη καίεσθαι υπό του ηλίου.

ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΣΦΗΚΕΣ 1508 και 1550

Ο Παυσανίας περιγράφει έναν πίνακα του Νικία στην Τριταία της Αχαΐας, το θέμα στο οποίο μια πανέμορφη νεαρή γυναίκα προπορεύεται είναι ακολουθουμένη απο την υπηρέτρια της και έφερε ένα από αυτά τα σκιάδια πάνω από το κεφάλι της κυρίας της [7.22.4]. Αυτό ήταν ένα από τα καθήκοντα, νομοθετημένο από τους νόμους των Αθηναίων για τις κόρες των Μέτοικων, ότι δηλαδή θα φέρουν τα υδρεία και τα σκιάδεια για τις ελεύθερες γυναίκες [ΛΕΞΙΚΟ ΦΩΤΙΟΣ Σκαφηφόροι].

Ο Μάρκος Βαλέριος Μαρτιάλης ο Λατίνος ποιητής στα Επιγράμματα του 14.28 κάνει λόγο για τα σκιάδια:

Δέξου ἕνα σκιάδιο γιὰ νὰ δαμάσσεις τὴ μεγάλη ζέστη, παρόλο ποὺ θὰ φυσᾶ τὸ σκιάδιο σου θὰ σὲ προστατέψει

ΜΑΡΤΙΑΛΗΣ ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ 14.28 Σκιάδιο.

Θα πρέπει να παρατηρήσουμε επίσης, σύμφωνα με το πρώτο από τα αποσπάσματα που αναφέρθηκαν παραπάνω, την τελική κατάληξη αυτών των εορτών που έδωσαν το όνομα στον Σκιρροφοριών, που ήταν να υπενθυμίσει στους ανθρώπους την καταλληλότερη εποχή του χρόνου για την θεμελίωση των οικείων. Ο Ησίοδος προτείνει το μεσοκαλόκαιρο για τον ίδιο λόγο:

Δείκνυε δε δμώεσοι θέρευς έτι μέσσου εόντος,
ουκ αιεί θέρος εσσείται, ποιείσθε καλιάς.

ΗΣΙΟΔΟΣ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ 500

Στο Ρωμαϊκό ημερολόγιο, σύμφωνα με τον Φροντίνο, η συνηθέστερη εποχή για τον ίδιο λόγο ήταν περί τις Καλένδες του Ιουλίου, την 27η Ιουνίου, μεσοκαλόκαιρινή ημέρα στην Αττική διόρθωση του Μέτωνος. Η συνηθέστερη εποχή στη Ρώμη για την οικειοποίηση ήταν τουλάχιστον στις Καλένδες του Ιουλίου.

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑΣ ΤΟΥ ΜΗΝΟΣ

Πριν ολοκληρώσουμε την παρουσίαση του μηνός, θα πρέπει να ειπωθεί κάτι και για την κανονική ορθογραφία του. Ο κανόνας στην αρχαιότητα δεν είναι ομοιογενής σχετικά με αυτή, μερικές φορές γράφεται ως Σκιροφοριών και μερικές φορές ως Σκιρροφοριών. Κατά τη γνώμη μας, και σε ότι αφορά το έτυμον, είναι πιο σωστό ορθογραφικώς να γράφεται ως Σκιρροφοριών, και αυτή είναι η σωστή ορθογραφία που θα πρέπει να υιοθετήσουμε.

Στο απόσπασμα του Αριστάρχου, που αναφέρθηκε παραπάνω, η πρώτη συλλαβή στο –σκίρος είναι μακρά, αλλά στην εποχή του Αριστοφάνους η κοινή χρήση στην Αθήνα, πρέπει να υποθέσουμε ότι την έκανε βραχεία:

Οσα Σκίροις έδοξε τοις εμοίς φίλοις

ΕΚΚΛΗΣΙΑΖΟΥΣΑΙ 18, 59

Προεδρίαν δ΄αυτή δίδοσθαι Στηνίοισι και Σκίροις

ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑΖΟΥΣΑΙ 840

Όταν το γιώτα –ι στην πρώτη συλλαβή είναι βραχύ τότε ακολουθούμενο από το ρο –ρ θα μετατραπεί ως είναι φυσικό σε διπλό ρο –ρρ αμέσως μετά. Και όταν η πρώτη συλλαβή του ονόματος του μηνός αρχικώς είναι σκίρος και βραχεία, τότε αυτό είναι ανυπέρβλητη ένσταση στον ετυμολογικό ορισμό η οποία προέρχεται από το όνομα ενός συγκεκριμένου ανέμου, ιδιαίτερος στην Αττική, όπου εμφανίζεται να φυσά αυτόν τον μήνα.

Γράφει ο Πλίνιος ΦΥΣΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 2. 46

Υπάρχουν συγκεκριμένοι άνεμοι ξεχωριστοί για κάποιες περιοχές οι οποίοι δεν φυσούν εξω απὸ αυτές τις περιοχές, παράδειγμα οι Αθηναίοι οι οποίοι έχουν τον (Skiron, στα Λατινικά το κείμενο) που προέρχεται από τον Αργέστη (Β.Δ) γνωστός με αυτό το όνομα στην υπόλοιπη Ελλάδα.

παρατηρεί ο Σενεκας στις ΦΥΣΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 5.17.4

Σιρόκος που φυσά στην Απουλία …για τους Αθηναίους ο (Skiron, στα Λατινικά το κείμενο) .

Είναι ένα είδος δυτικού ανέμου -ΒορειοΔυτικού- που φυσά το καλοκαίρι, (σε αυτό τον μήνα του καλοκαιριού) όπως μπορούμε να συλλέξουμε από την καταγραφή του Αισχίνη, κατά το ταξείδι του από την Αθήνα στην Ιερή Δήλο, καθώς και στη Ρόδο το -330, μετά την ετυμηγορία στην περίφημη Περί Στεφάνου [Επ. 1]. Ο Αισχίνης εκεί ονομάζει τον άνεμο Σκίρων, βρίσκουμε επίσης το όνομα να είναι γραμμένο Σκίρων στον Θεόφραστο [ΠΕΡΙ ΑΝΕΜΩΝ 4. 14.168,11] και Σκίρρων στον Αριστοτέλη [ ΜΕΤΕΟΡΟΛΟΓΙΚΑ 2.6 παρ. 56,28], η σωστή του ορθογραφία όμως ήταν Σκείρων, και αποδίδεται ασυζητητί από το γεγονός ότι προέρχεται από τις Σκειρωνίδες πέτραι, στον δρόμο για τον Ισθμό από την Αθήνα μέσω των Μεγάρων, αυτή ήταν και η σχετική με την Αττική διεύθυνση του ανέμου όπως φυσά:

Σκείρων· Αργέστης λέγεται· δοκεί δε από των Σκειρωνίδων πετρών καταπνείν.

ΛΕΞΙΚΟ ΗΣΥΧΙΟΣ στο λήμμα.

Καθάπερ και τη Αττική από των Σκειρονίδων πετρών, αφ΄ων και Σκείρωνες καλούνται οι Ζέφυροι, και μάλιστα οι Αργεσταί.

ΣΤΡΑΒΩΝ 1. 2 44Α

Από δε των άκρων τούτων καταίγίζοντα σκαιόν τον Αργέστην Σκείρωνα προσαγορεύουσιν Αθηναίοι.

ΣΤΡΑΒΩΝ 9. 1 232 ,233, ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΙΛΙΑΣ Φ 334.1239.3

Αυτοί οι βράχοι παρέλαβαν την ονομασία τους από τον Σκείρωνα, έναν ντόπιο στην εποχή του Θησέως, τον οποίον ο Θησεύς θανάτωσε σε εκείνη την περιοχή [Διόδ. Σικ. 4.59, Πλουτ. Θησεύς 20]. Για αυτό το λόγο ο Σωσικράτης, ένας κωμικός ποιητής που αναφέρεται από τον Αθηναίο [11.48], καλεί αυτόν τον άνεμο, που φυσούσε από εκείνη την περιοχή μέσα στο καλοκαίρι, κόρη του Σκείρωνος:

Λεπτή δε κυρτοίς εγγελώσα κύμασιν
αύρα κόρη Σκείρωνος ησύχω ποδί
προσήγε πράως και καλώς τον κάνθαρον.


ΣΤΟ ΠΑΡΑΠΗΓΜΑ (ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ) ΤΟΥ ΑΣΤΡΟΝΟΜΟΥ ΕΥΚΤΗΜΩΝΟΣ (ΑΣΤΡΟΝΟΜΑΣ ΜΕΤΕΩΡΟΛΟΓΟΣ ΓΕΩΓΡΑΦΟΣ), ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ ΤΙΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΣΤΕΡΙΣΜΩΝ ΚΑΙ ΣΗΜΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΙΡΩΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΗΝΑ ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΑ:

2η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΟ ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ΟΡΘΡΟΥ ΔΥΕΤΑΙ ΚΑΙ ΖΕΦΥΡΟΣ ΠΝΕΙ
3η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΟ ΔΕΛΦΙΝ ΑΡΧΕΤΑΙ ΑΝΙΣΧΕΙΝ Ο ΔΕ ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ ΔΥΕΤΑΙ
4η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΩΣΑΥΤΩΣ. ΒΟΡΡΑΣ ΔΕ ΠΝΕΙ ΚΑΙ ΗΡΕΜΑ ΥΕΙ
5η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
6η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
7η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΖΕΦΥΡΟΣ ή ΑΡΓΕΣΤΗΣ ΠΝΕΥΣΕΙ· ΕΙΚΟΣ ΔΕ ΚΑΙ ΒΡΟΝΤΗΣΕΙ
8η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
9η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΟΙ ΩΜΟΙ ΤΟΥ ΩΡΙΩΝΟΣ ΑΝΙΣΧΟΥΣΙΝ, ΚΑΙ ΠΡΟΟΙΜΙΑ ΚΑΥΜΑΤΩΝ ―15η ΙΟΥΝΙΟΥ
10η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
11η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
12η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
13η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΟ ΗΛΙΟΣ ΚΑΡΚΙΝΩ, ΚΑΙ Ο ΩΡΙΩΝ ΑΝΙΣΧΕΙ ΕΩΘΕΝ
14η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
15η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΟ ΟΦΙΟΥΧΟΣ ΟΡΘΡΟΥ ΔΥΕΤΑΙ
16η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
17η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
18η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΕΠΙΤΑΣΙΣ ΚΑΥΜΑΤΩΝ
19η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΗ ΘΕΡΙΝΗ ΤΡΟΠΗ, ΑΙΦΝΙΔΙΟΣ ΤΕ ΤΑΡΑΧΗ ΤΟΥ ΑΕΡΟΣ
20η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΛΙΨ ΑΜΑ ΚΑΙ ΖΕΦΥΡΟΣ
21η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
22η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
23η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΑΝΕΜΟΜΑΧΙΑ
24η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
25η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
26η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΖΕΦΥΡΟΣ ή ΝΟΤΟΣ
27η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
28η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΟ ΩΡΙΩΝ ΑΝΙΣΧΕΙ, ΚΑΙ Ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΔΥΕΤΑΙ, ΚΑΙ ΖΕΦΥΡΟΣ ΠΝΕΙ
29η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣ
30η ΣΚΙΡΡΟΦΟΡΙΩΝΟΣΤΟ ΜΕΣΟΝ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΑΝΙΣΧΕ
Close Menu