Τρίτη Ισταμένου Βοηδρομιώνος

Τριτομηνής Αθηνάς

Δεκάς Α

3. Τρίτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Βοηδρομιώνος Γ΄ (3η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 3ος

Δεκαήμερο Α΄, το Ιστάμενο
Γ΄. Τρίτη, τρίτη ισταμένου

Γεγονότα

  • ΙΕΡΗ ΑΘΗΝΑΣ
  • ΓΕΝΕΘΛΙΟΣ ΤΡΙΤΟΜΗΝΙΣ
  • ΙΕΡΗ ΧΑΡΙΤΩΝ
  • ΜΑΧΗ ΚΑΙ ΝΙΚΗ ΣΤΙΣ ΠΛΑΤΑΙΕΣ -479
  • ΜΑΧΗ ΚΑΙ ΝΙΚΗ ΣΤΗ ΜΥΚΑΛΗ -479

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Συμβολικη ημερα των γενεθλιων τῆς θεᾶς Ἀθηνᾶς.
Η σημερινή ἡμέρα εἶναι ἀφιερωμένη στὴ θεὰ Ἀθηνᾶ και πραγματοποιείται ἡ μηνιαία ἑορτὴ προς τιμήν της για τα συμβολικά γενέθλια της.
Ὁ Πλούταρχος μᾶς περιγράφει τὶς νίκες ὅπου οἱ Ἀθηναίοι:
― ἑσέτι νῦν
ἑόρταζαν (ἑόρτἀζειν), ἐπίσης μᾶς δίνει αὐτὴ τὴν ἡμέρα ὡς τὴν νικητήρια ἡμέρα στὴ μάχη τῶν Πλαταιῶν και της Μυκάλεως:
― τρίτη δ'[Βοηδρομιῶνος]ἰσταμένου τὴν ἐν Πλαταιαῖς μάχην ἐνίκων.
ΗΘΙΚΑ 349Ε ff
Μᾶς δίνει ἐπίσης τὴν ἴδια ἡμερομηνία καὶ ἡμέρα στὸν βίο τοῦ Κάμιλλου 19:
― Πέρσαι μηνὸς Βοηδρομιῶνος ἔκτη μὲν ἐν Μαραθῶνι, τρίτη δ’ἐν Πλαταιαῖς ἅμα καὶ περὶ Μυκάλην ἡττήθησαν ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων.
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΚΑΜΙΛΛΟΣ 19
Στὸν Ἀριστείδη 19, παρόλα αὐτὰ μᾶς δίνει τὴν 4η Βοηδρομιῶνος ὡς τὴν ἡμέρα τῆς μάχης τῶν Πλαταιῶν:
― ταύτην τὴν μάχην ἐμαχέσαντο τῆ τετράδι τοῦ Βοδρομιῶνος ἰσταμένου κατ’Ἀθηναίους, κατὰ δὲ Βοιωτοὺς τετράδι τοῦ Πανέμου φθίνοντος, ἡ καὶ νῦν ἔτι τὸ Ἑλληνικὸν ἐν Πλαταιαῖς ἀθροίζεται συνέδριον καὶ θύοσι τῶ ἐλευθερίω Διί Πλαταιεῖς ὑπὲρ τῆς νίκης.
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ , ΑΡΙΣΤΕΙΔΗΣ 19
Ἡ ἑορτὴ ποὺ περιγράφει ἐδῶ πραγματοποιεῖται ἀπὸ τοὺς Πλαταιεῖς παρὰ ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους.
Στὰ ΗΘΙΚΑ 349F καὶ στὸ βίο τοῦ Κάμιλλου 19, καθιερώνει τὴν 3η Βοηδρομιῶνος ὡς τὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τῆς νίκης ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους.
Τὸν 4ο αἰῶνα καταγράφονται νομικὲς διαδικασίες:
IG II2 1678 , σειρὲς 27-28:
― [ἐμ]ισ[θ]ώ[θ]η Βοηδρομιῶνος
τρίτηι ἰσταμένου δι[κ]στή[ρ]ιο[ν]
ἐπίσης πραγματοποιεῖται συνέλευση τῆς Βουλῆς τὸ -210
IG II2 912, σειρὲς 35-37
βλέπε Ηεσπερία 1957 σελίδες 59-61 αριθ.14.
Ὁ Ἁρποκρατίων, τὸ Μέγα Ετυμολογικὸ, καὶ ὁ Σουΐδας ἀναφέρουν ἐπίσης ὅτι αὐτὴ τὴν ἡμέρα ἦταν τὰ γενέθλια τῆς Ἀθηνᾶς:
― Τριτομηνίς• . . . τὴν τρίτην τοῦ μηνὸς τριτομηνίδα ἐκαλοῦν. δοκεῖ γενέθλιος τῆς Ἀθηνᾶς.
ΛΕΞΙΚΑ ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝΟΣ, Μ.ΕΤΥΜ. ΣΟΥΪΔΑ
― Ἴστρος δὲ καὶ τριτογένειαν αὐτὴν φωσι διὰ τοῦτο λέγεσθαι, τὴν αὐτὴν σελήνῃ νομιζομένην.
[Ὁ Ἀριστοτέλης, ἕνας ἄνθρωπος ἀπό τοὺς πιὸ ἰσχυροὺς σὲ διάνοια, ποὺ διακρίνεται γιὰ τὴν γνώση του, ὅπως ἀναφέρει ὁ Granius, δείχνει μὲ ἀληθοφανῆ ἐπιχειρήματα ὅτι ἡ Ἀθηνᾶ εἶναι ἡ σελήνη, καὶ τὸ ἀποδεικνύει μὲ τὴν αὐθεντία σοφῶν ἀνθρώπων.]
ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝ, ΑΡΝΟΒΙΟΣ ΚΑΤΑ ΕΘΝΙΚΩΝ. (Adversuss Gentes) ΙΙΙ ΣΕΛ. 118 31.
Ὁ Μπέκκερ ὑποδεικνύει ὅτι τὴν ἡμέρα αὐτὴ γινόταν δημόσιος ἑορτασμός:
―Τριτομηνίς• ἑορτὴ ἀγομένη Ἀθηνᾶς τῇ τρίτῃ
ΒΕΚΚΕΡ ΑΝΕΚΔΟΤΑ 1.306.32
Ὁ Φώτιος καὶ ὁ Σουΐδας ὑποστηρίζουν ὅτι καὶ ἡ 28η τοῦ κάθε μηνὸς ἦταν ἐπίσης γενέθλιος τῆ Ἀθηνᾶς.
― δευτέρα φθίνοντος
Ὁ Schmidt καὶ ὁ Jacoby (FGrHist iiibVol.1) παραδέχονται καὶ τὶς δύο ἡμέρες ὡς γενέθλιους τῆς Ἀθηνᾶς.
Τὸ γεγονὸς αὐτὸ προκύπτει ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ παράδοση καὶ ἀπὸ τοὺς ἑορτασμοὺς τῶν γενεθλίων τῆς Ἀθηνᾶς τὴν 28η τοῦ μηνὸς Ἑκατομβαιῶνος ὅπου καὶ ἔκτοτε καθιερώθηκε ὡς δεύτερη γενέθλιος ἡμέρα.
Ὁ σχολιαστὴς τοῦ Ἀριστοφάνους στὸ ἕργο Πλοῦτος, ὑποστηριζει ὅτι ἡ τρίτη Μουνιχιῶνος ἦταν ἐπίσης ἱερὴ καὶ γιὰ τὶς Χάριτες:
― ἔξω τῶν ἑορτῶν ἱεραί τινες τοῦ μηνὸς ἡμέραι νομίζονται Ἀθήνησι θεοῖς τισίν, οἶον νουμηνία καὶ εβδόμη Ἀπόλλωνι, τετρὰς Ερμῆ καὶ ογδόη Θησεῖ• Χάρισι τρίτη.
―Καὶ τριτογένητος θεά . . . ἤ ὅτι κατὰ Καλλισθένην τρίτῃ τοῦ μηνὸς ἐγενήθη. διὸ καὶ παρ’Ἀθηναίοις ἡ τρίτη ἱερὰ τῆς Ἀθηνᾶς. . . ἤ ὅτι ἡ αὐτὴ ἐστὶ τῇ σελήνῃ, ἡ δὲ σελήνη ἀπὸ συνόδον τριταία φαίνεται
(Ἰωάννης Τζέτζης, Σχόλια εἰς Λυκόφρων 519, γιὰ τὴν ἱερότητα τῆς συγκεκριμένης ἡμέρας πρὸς τὶς Χάριτες, Ἀρ.Πλοῦτ 1127)
Ὑπῆρχε φυσικὰ καὶ ἡ λατρεία τῶν Χάριτων στὴν Ἀθήνα:
― τῇ Γῇ καὶ τῷ Ἑρμῇ καὶ Χάρισιν ἐκκλησίαν
τήνδε καὶ σύνοδον τὴν νῦν κάλλιστα καὶ ἄριστα ποιῆσαι, πολυωφελῶς μὲν πόλει τῇ Ἀθηναίων
ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΘΕΣΜΟΦ.ΣΤ.300
― ἐοικότα μὲν δὴ Χάρισιν ὀνόματα καὶ ταῦτα, ἐοικότα δὲ καὶ παρ᾽ Ἀθηναίοις: τιμῶσι γὰρ ἐκ παλαιοῦ καὶ Ἀθηναῖοι Χάριτας Αὐξὼ καὶ Ἡγεμόνην. τὸ γὰρ τῆς Καρποῦς ἐστὶν οὐ Χάριτος ἀλλὰ Ὥρας ὄνομα: τῇ δὲ ἑτέρᾳ τῶν Ὡρῶν νέμουσιν ὁμοῦ τῇ Πανδρόσῳ τιμὰς οἱ Ἀθηναῖοι, Θαλλὼ τὴν θεὸν ὀνομάζοντες.
ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ ΒΟΙΩΤΙΚΑ 9.35.2

Γ’ ΒΟΗΔΡΟΜΙΩΝΟΣ .Επι Καλλιαδου αρχοντος,
υστερα από τεσσερις ημερες καθυστερηση λόγω της μάχης στις Θερμοπυλες, ο Ξερξης την επομένη της θυσίας του βασιλέως Λεωνίδα και των Θεσπιεων ξεκινα πορεια για την Αθηνα.
Τα νέα του Θανατου του Λεωνίδα εφτασαν στην Αθηνα από τους ημεροδρομους, τοτε η Αθηνα αρχίζει την εκκενωση της πολεως με πρωτα τα γυναικοπαιδα που μεταφερονται στην Τροιζηνα.
Τα εναπομειναντα πλοια από την ναυμαχια στο Αρτεμισιο επιστρεφουν την 3η του Βοηδρομιωνος στη Σαλαμινα και στον Κανθαρο (Πειραια) για ανασυγκροτηση και επισκευες…
,,,εκει οι Ελληνες θα περιμενουν τους Περσες..
….. θα υπερασπιστουν την Πατριδα υπερ βωμων και εστιων σε έναν ολοκληρωτικό πολεμο που οι γενιες των Ελληνων δεν ειχαν ξαναζησει..