Τρίτη Ισταμένου Μαιμακτηριώνος

Τριτομηνίς Αθηνάς

Δεκάς Α

3. Τρίτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Μαιμακτηριώνος Γ΄ (3η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 5ος

Δεκαήμερο Α΄, το Ιστάμενο
Γ΄. Τρίτη, τρίτη ισταμένου

Γεγονότα

  • ΑΘΗΝΑΣ
  • ΤΡΙΤΟΜΗΝΙΣ 
  • ΤΙΜΕΣ ΣΤΙΣ ΧΑΡΙΤΕΣ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Η σημερινή ημέρα του μηνός Μαιμακτηριώνος είναι ιερή για την Αθηνά και τιμώνται οι Χάριτες.


― Τριτογένεια η θεά Αθηνά. . . ή επειδή τριταία γέγονεν, οιονεί η φαινομένη τριταία. και γάρ την αυτήν είναι τη σελήνη, και την τρίτην του μηνός Τριτομηνίδα εκάλουν, δοκεί δε γεγενήσθαι τότε η Αθηνά
ΕΤΥΜΟΛ. ΛΕΞΙΚΟ ΗΣΥΧΙΟΣ
― Και τριτογένητος θεά. . . ή ότι κατά Καλλσθένην τρίτη του μηνός εγεννήθη.
διό και παρ’ Αθηναίοις η τρίτη ιερά της Αθηνάς. . . ή ότι η αυτή εστί τη σελήνη , η δε σελήνη από συνόδου τριταία φαίνεται.
ΤΖΕΤΖΗΣ ,ΛΥΚΟΦΡΩΝ 519
― Τριτομηνίς• . . . τὴν τρίτην τοῦ μηνὸς τριτομηνίδα ἐκαλοῦν. δοκεῖ γενέθλιος τῆς Ἀθηνᾶς.
ΛΕΞΙΚΑ ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝΟΣ, Μ.ΕΤΥΜ. ΣΟΥΪΔΑ
―Τριτομηνίς• ἑορτὴ ἀγομένη Ἀθηνᾶς τῇ τρίτῃ
ΒΕΚΚΕΡ ΑΝΕΚΔΟΤΑ 1.306.32
― Ἴστρος δὲ καὶ τριτογένειαν αὐτὴν φωσι διὰ τοῦτο λέγεσθαι, τὴν αὐτὴν σελήνῃ νομιζομένην.
[Ὁ Ἀριστοτέλης, ἕνας ἄνθρωπος ἀπό τοὺς πιὸ ἰσχυροὺς σὲ διάνοια, ποὺ διακρίνεται γιὰ τὴν γνώση του, ὅπως ἀναφέρει ὁ Granius, δείχνει μὲ ἀληθοφανῆ ἐπιχειρήματα ὅτι ἡ Ἀθηνᾶ εἶναι ἡ σελήνη, καὶ τὸ ἀποδεικνύει μὲ τὴν αὐθεντία σοφῶν ἀνθρώπων.]
ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝ, ΑΡΝΟΒΙΟΣ ΚΑΤΑ ΕΘΝΙΚΩΝ. (Adversuss Gentes) ΙΙΙ ΣΕΛ. 118 31.


Οι Χάριτες

Οι Χάριτες είναι θεότητες της βλάστησης και λατρεύονται στην Αθήνα σε δικό τους ιερό κοντά στις συγγενείς θεότητες, την Δήμητρα χλόη και Γαία κουροτρόφο, που το τέμενός τους το αναφέρει ο Παυσανίας αμέσως προτού μνημονεύσει τα προπύλαια. Το τέμενος των Χαρίτων είναι πλησιέστερα στα προπύλαια και υπάρχει γι αυτές κοινός ιερέας με την Άρτεμη επιπυργιδία· στην επιγραφή του εδωλίου του στο θέατρο του Διονύσιου ο κοινός ιερέας αποκαλείται «ιερεύς Χαρίτων και επιπυργιδίας Αρτέμιδος πυρφόρου»· το τελευταίο επίθετο σημαίνει πως το λατρευτικό της άγαλμα την παριστάνει δαδοφόρο· Όπως και για άλλες θεότητες της βλάστησης έτσι και για τις Χάριτες υπάρχουν μυστικές τελετές που ο Παυσανίας τις παρουσιάζει ως συνηθιζόμενες επί των ημερών του (9.35.3).


― ἔξω τῶν ἑορτῶν ἱεραί τινες τοῦ μηνὸς ἡμέραι νομίζονται Ἀθήνησι θεοῖς τισίν, οἶον νουμηνία καὶ εβδόμη Ἀπόλλωνι, τετρὰς Ερμῆ καὶ ογδόη Θησεῖ• Χάρισι τρίτη.
ΣΧΟΛΙΑ ΠΛΟΥΤΟΣ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ 1127