Τετάρτη Φθίνοντος Εκατομβαιώνος

Δεκάς Γ

27. Εικοστή εβδόμη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Εκατομβαιώνος ΚΖ΄ (27η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 1ος

Δεκαήμερο Γ΄, το Φθίνον
ΚΖ΄. Ἡ εἰκοστή ἑβδόμη, ἡ τετάρτη φθίνοντος, ἡ εἰκὰς ἑβδόμη, ἡ τετρὰς μετ΄εἰκάδα

Γεγονότα

  • ΠΑΝΑΘΗΝΑΙΑ , Ε´ ΗΜΕΡΑ
  • ΑΘΛΑ ΑΝΑ ΦΥΛΗ
  • ΠΥΡΡΙΧΗ (ΕΝΟΠΛΗ ΟΡΧΗΣΙΣ) , ΣΤΑΔΙΟ
  • ΕΥΑΝΔΡΙΑ, ΣΤΑΔΙΟ
  • ΝΕΩΝ ΑΜΙΛΛΑ (ΛΕΜΒΟΔΡΟΜΙΕΣ), ΛΙΜΗΝ ΜΟΥΝΙΧΙΑΣ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Στα ομαδικά αθλήματα διαγωνίζονται οι δέκα φυλές της Αττικής και ιδιαίτερη θέση στο αθλητικό πρόγραμμα των Παναθηναίων. Κυριότερο ήταν το αγώνισμα της πυρρίχης, δηλ. του ένοπλου χορού που χόρεψε για πρώτη φορά η Αθηνά για να γιορτάσει τη νίκη των θεών επί των Τιτάνων. Και εδώ υπάρχουν οι τρεις ηλικιακές κατηγορίες που συναντάμε στα ατομικά αθλήματα.
Το επόμενο άθλημα ήταν αυτό της ευανδρίας, ένα είδος καλλιστείων για άνδρες, μια αποκλειστικά αθηναϊκή ιδιαιτερότητα. Κάθε φυλή συμμετείχε με μια ομάδα απαρτιζόμενη από τους πιο εντυπωσιακούς της νέους. Το ύψος και η σωματική δύναμη, καθώς και η ομορφιά, έπαιζαν σημαντικό ρόλο. Η λεμβοδρομία τελούνταν στον Πειραιά, και συγκεκριμένα από το κύριο λιμάνι του Κάνθαρου ως το λιμάνι της Μουνιχίας.

ΠΥΡΡΙΧΗ , ΕΝΟΠΛΗ ΟΡΧΗΣΙΣ: : Η Πυρρίχη είναι χορός ενόπλων ανδρών σε ανάμνηση του χορού , που η πάνοπλη θεά Αθηνά χόρεψε μετά την νίκη της επί των Γιγάντων.Η πυρρίχη είναι χορός για πολεμική αγωγή, είναι απομίμηση μάχης και τελείται με συνοδεία αυλού ή λύρας και ασμάτων, που τραγουδιόταν από τα ίδια τα μέλη του χορού ή και άλλα πρόσωπα εκτός του χορού.Τα μέλη του Χρού κατανέμονται σε δύο συμπλέγματα , τους επιτιθέμενους και τους αμυνόμενους.
Είναι το πιο σημαντικό είδος (ή τάξη) ένοπλου χορού. Η πυρρίχη είναι ένας μεγαλοπρεπής, γρήγορος, λαμπρός και εντυπωσιακός χορός· χορεύεται από ζεύγη χορευτών, που φέρουν πανοπλία (ασπίδα και δόρυ ή σπαθί) και μιμούνται τις κινήσεις των πολεμιστών, σε επίθεση και σε άμυνα. Χορεύεται συνήθως στις δωρικές πολιτείες, κυρίως στη Λακωνία. Στη Σπάρτη χορεύεται από νέους, κατά την τελετή των Διόσκουρων (Κάστορα και Πολυδεύκη). Τον -6ο αιώνα εισάγεται και στην Αθήνα, στον εορτασμό των Παναθηναίων· στο χορό συμμετέχουν παιδιά, νέοι και άνδρες.

Σε νεότερα χρόνια η πυρρίχη εκφυλίστηκε σε χορό των συμποσίων· ο Ξενοφών (Ανάβασις σ’ 1 και 12) αναφέρει πως, κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου, μια ορχηστρίδα με ελαφριά πυρρίχη : το πιο σημαντικό είδος (ή τάξη) πολεμικού χορού. Η πυρρίχη ήταν ένας μεγαλοπρεπής, γρήγορος, λαμπρός και εντυπωσιακός χορός· χορευόταν είτε από ένα πρόσωπο είτε από ένα ή περισσότερα ζεύγη χορευτών, που έφεραν πανοπλία (ασπίδα και δόρυ ή σπαθί) και μιμούνταν τις κινήσεις των πολεμιστών, σε επίθεση και σε άμυνα. Χορευόταν συνήθως στις δωρικές πολιτείες, κυρίως στη Λακωνία. Στη Σπάρτη χορευόταν από νέους, κατά την τελετή των Διόσκουρων (Κάστορα και Πολυδεύκη). Τον 6ο αιώνα π.α.χ.χ. εισάγεται και στην Αθήνα, στον εορτασμό των Παναθηναίων· στο χορό συμμετείχαν παιδιά, νέοι και άνδρες. Σε νεότερα χρόνια η πυρρίχη εκφυλίστηκε σε χορό των συμποσίων· ο Ξενοφών (Ανάβασις σ’ 1 και 12) αναφέρει πως, κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου, μια ορχηστρίδα με ελαφριά ασπίδα χόρευε την πυρρίχη με ανάλαφρο τρόπο. Στην εποχή του Αθήναιου (-2ος, – 3ος αι.), η πυρρίχη χορευόταν ακόμα στη Λακωνία, αλλά ως προγύμνασμα για τον πόλεμο· όλοι οι άρρενες στη Σπάρτη μαθαίνουν να χορεύουν την πυρρίχη από την ηλικία των πέντε ετών. Η πυρρίχη στην Αθήνα, επειδή έχει διονυσιακό χαρακτήρα, είναι πιο ήπια, γιατί οι χορευτές τώρα φέρουν θύρσους (ραβδιά καλαμιού με φύλλα κισσού και αμπέλου), αντί σπαθιά και λαμπάδες” (ΙΔ’ 631Α, 29).

Η ετυμολογία της λέξης πυρρίχη δεν έχει διασαφηνιστεί. Κατά τον Αριστόξενο (Αθήν. 630Δ), ο χορός αυτός ονομάστηκε πυρρίχη από έναν Λάκωνα (ή Κρητικό, κατά τον Πολυδεύκη, IV, 99) ήρωα ή χορευτή, ονομαζόμενο Πύρριχο· ο Αθήναιος προσθέτει πως κατά την εποχή του το όνομα Πύρριχος συνηθιζόταν ακόμα στη Λακωνία. Άλλοι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η λέξη παράγεται από τον Πύρρο, άλλο όνομα του Νεοπτολέμου, γιού του Αχιλλέα, ο οποίος, σύμφωνα με μια παράδοση, υπήρξε ο πρώτος που χόρεψε την πυρρίχη, μετά τη νίκη του στη σύγκρουση με τον Ευρύπυλο, σύμμαχο των Τρώων. Σύμφωνα με μια άλλη υπόθεση, το όνομα προήλθε από τη λέξη “πυρά” (νεκρική πυρά), γιατί ο Αχιλλέας χόρεψε πρώτα την πυρρίχη γύρω από την πυρά, πάνω στην οποία κάηκε ο σορός του φίλου του Πάτροκλου.Ο Πρόκλος (Χρηστομ.) αναφέρει πως “μερικοί αποδίδουν την επινόηση της πυρρίχης στους Κουρήτες· άλλοι στον Πύρρο, γιο του Αχιλλέα.”
Η πυρρίχη είχε σημαντικό παιδευτικό χαρακτήρα και γι’ αυτό δινόταν ιδιαίτερη προσοχή στα τραγούδια που συνόδευαν το χορό. Αθήν.: “τακτέον δ’ επί της πυρρίχης τα κάλλιστα μέλη και τους ορθίους ρυθμούς” (στην πυρρίχη έπρεπε να γίνεται χρήση των πιο ωραίων μελωδιών και των εξυψωτικών ρυθμών).Η πυρρίχη συνοδευόταν από τραγούδια που τραγουδούσαν είτε οι χορευτές οι ίδιοι ή, συνηθέστερα, άλλοι εκτελεστές. πυρριχίζω : χορεύω την πυρρίχη. πυρρίχιος : ο χορός της πυρρίχης.
ΕΥΑΝΔΡΙΑ: Ευανδρία είναι η ύπαρξη ωραίων ανδρών, φυσικά καλοπλασμένων και γεροδεμένων με τις ασκήσεις.Οι πιο αντιπροσωπευτικοί , με σφρίγος, δύναμη και ωραίο ανάστημα άνδρες της Αθήνας μπορούσαν να λάβουν μέρος σε αυτόν τον αγώνα. Ο αγώνας γινόταν από δέκα ομάδες που αντιπροσώπευαν τις δέκα φυλές των Αθηναίων.Όσοι έφηβοι εκλέγονταν για την ευρωστία, το ωραίο ανάστημα και γενικά για τα προσόντα, που απαιτουσε η ευανδρία , συγκροτούσαν ομάδες και παρήλαυναν.Στο αγώνισμα της ευανδρίας ανήκε και ο αγώνας θαλλοφόρων, στον οποίο καθε μια από τις δέκα φυλές παρουσίαζε τους θαλερώτερους γέροντες της, νικούσε δε αυτή, που επεδείκνυε τους πιό θαλερούς και ακμαίους, οι οποίοι μετά την ανάδειξη των ως νικητές, κρατώντας κλαδιά ελιάς, έπαιρναν μέρος στην πομπή των Παναθηναίων.Στον νικητή και στη νικήτρια ομάδα έδιναν ασπίδες σαν έπαθλο.
ΝΕΩΝ ΑΜΙΛΛΑ, (ΛΕΜΒΟΔΡΟΜΙΕΣ): Ναύς σημαίνει πλοίο. Επομένως η «νεών άμιλλα» είναι είδος ιστιοπλοϊκών αγώνων και λεμβοδρομιών, που γίνονταν στην είσοδο του λιμανιού του Κάνθαρου (Πειραιά), κοντά στον τάθο του Θεμιστοκλέους, ο οποός «θεάται την άμιλλα των πλοίων» [ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΗΣ 32].

Close Menu