Πέμπτη Μεσούντος Ποσειδεώνος

Ιερή Αθηνάς, Ποσίδεια, Ποσιδόνια, Τήνος, Ρόδος, Ποσειδών Φυτάλμιος, Διονύσια εν Αγροίς Τήνου, Ρόδου

Δεκάς Β

15. Δεκάτη πέμπτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Ποσειδεώνος ΙΕ΄ (15η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 6ος

Δεκαήμερο Β΄, το Μέσο
ΙΕ΄. Η δεκάτη πέμπτη, πέμπτη μεσούντος, πέντε και δεκάτη, πέμπτη επί δέκα, πέμπτη επί δεκάτη

Γεγονότα

  • ΑΘΗΝΑΣ 
  • ΔΙΧΟΜΗΝΙΣ
  • ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΕΝ ΑΓΡΟΙΣ ΣΤΙΣ ΝΗΣΟΥΣ ΤΗΝΟ ΚΑΙ ΡΟΔΟ
  • ΠΟΣΙΔΟΝΙΑ και ΠΟΣΙΔΕΙΑ ΣΤΙΣ ΝΗΣΟΥΣ ΤΗΝΟ ΚΑΙ ΡΟΔΟ (αντίστοιχα)
  • ΙΕΡΗ ΑΘΗΝΑΣ ΣΤΗΝ ΑΤΤΙΚΗ
  • ΙΕΡΗ ΠΟΣΕΙΔΩΝΟΣ ΦΥΤΑΛΜΙΟΥ ΣΤΗ ΡΟΔΟ [ΘΥΣΙΑ ΧΟΙΡΟΥ]

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Η δεκάτη πέμπτη είναι πάντα Ιερή για την Αθηνά.
ΔΙΟΝΥΣΟΣ ΑΛΙΚΑΡΝΑΣΣΕΥΣ, ΡΗΤΟΡΙΚΑ 243.1
― ει μεν τη Νουμηνία, ότι αρχή του μηνός. . . ει δε εβδόμη ή έκτη. ότι ιεραί τοιν θεοίν. . . έχοις δ΄άν και περί της ενάτης λέγειν ότι οερά του ηλίου. . .ει δε πεντεκαιδεκάτη είη ότι και αυτή της Αθηνάς και ότι τέλειος εν τούτω ο κύκλος, και εικός ανεύδεή την τοιάτην είναι γένεσιν του ανδρός.
Η σημερινή ημέρα είναι ιερή της θεάς Αθηνάς, και ονομάζεται ιερά πανσέληνος.
― ..ει δε πεντεκαιδεκάτη είη , ότι αυτή της Αθηνάς, και ότι τέλειος εν τούτω ο κύκλος
ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΑΛΙΚΑΡΝΑΣΣΕΥΣ, ΡΗΤΟΡΙΚΑ 243.1


Πιθανή ημέρα έναρξης των Διονυσίων εν Αγροίς (και στον Ποσειδεώνα Β΄όταν υφίσταται στο έτος ως εμβόλιμος), στους αττικούς δήμους.
Έναρξη τεκμηριωμένη των Διονυσίων εν Αγροίς στη Τήνο και της Ποσιδονίας εορτής καθώς και των Ποσιδείων στη Ρόδο όπου ο προεδρεύων θεός είναι ο Ποσειδών Φυτάλμιος, [ IG 12.1.905, SIG³1030], Θυσία χοίρου
Ένα σημαντικό θραύσμα μιας επιγραφής, η οποία ανήκει στο μικρό νησί των Κυκλάδων, της Τήνου, σώζεται και είναι ατελές, καθώς περιέχει τους μήνες του ημερολογίου του νησιού.


Η επιγραφή μνημονεύει έναν αριθμό αγορών, εν μέρει εξόδων εορτών των σπιτιών, εν μέρει εξόδων γης , που πραγματοποιήθηκαν στο νησί. Η κάθε μία από αυτές διαχωρίζεται από τι υπόλοιπες , όχι μόνο από τα σημεία διαχώρισης, αλλά και από το επώνυμο του Άρχοντος του έτους, την ημέρα του μηνός, και τα παρόμοια. Το επώνυμο του Άρχοντος στην Τήνο, ήταν ίδιο με το επώνυμο του είδους της αρίθμησης στην Αθήνα, εκεί αναφέρονται τέσσερις Άρχοντες, αλλά είναι αμφίβολο αν πρόκειται για διαδοχικά έτη.
Μεταξύ του πρώτου και του επόμενου από αυτούς αναφέρεται οι ακόλουθες ημερομηνίες και είναι οι εξής:
C.I.G 2338. II 261-274
― 15 Απελλαιώνος…τη επί δεκάτη.
― 22 …τη Ηραιώνος
― 28 …Ηραίων..
― 35 Βουφονιώνος…
― 38 Απατουριώνος…
― 43 Ποσιδεώνος πέμπτη διχομηνία
― 45 Ποσιδεώνος ογδόη εικάδι.
― 48 Αρτεμισιώνος…
― 69 Ογδόη Θαργηλιώνος
Ο Ποσιδεών της Τήνου ταυτίζεται με τον Ποσειδεών των Αθηναίων.
Η ημερομηνία που προκύπτει στην επιγραφή:
Ποσιδεώνος πέμπτη διχομηνία, μνημονεύει τη 15η του Ποσειδεώνος, την πανσέληνο.
Από άλλες επιγραφές της Τήνου και της Ρόδου, [C.I.G 2330-2334, 2234, 1052-1054] μαθαίνουμε ότι πραγματοποιείται η «καταστεφάνωσις» και η «αναγόρευσις» των στέφανων των αγώνων των τραγωδών στα Διονύσια εν Αγροίς και στα Ποσίδεια και διαρκεί μέχρι την 18η του Ποσειδεώνος.


Έτσι η «καταστεφάνωσις» στην Τηνιακή επιγραφή, είναι η επίδοσις βραβείων, επαίνων, και στεφάνων στους επιτυχόντες περί τη 18η του Ποσιδεώνος που σημαίνει ότι οι διαγωνισμοί άρχιζαν την σημερινή ημέρα, την 15η, στην πανσέληνο.
Ο μήνας Ποσιδεών είναι ο Διονυσιακός μήνας στη Τήνο, (το ημερολόγιο της Τήνου ακολουθεί το αττικό), αλλά και στη Ρόδο άρχεται τεκμηριωμένα ο Διονυσιακός κύκλος.
Το γεγονός αυτό ενισχύεται και από τις δηλώσεις των αρχαίων συγγραφέων, όπου φαίνεται ότι σε διάφορα τμήματα της Ελλάδος αρχίζουν οι εορτασμοί για τα Διονύσια εν Αγροίς.


Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης αναφέρει, σχετικά με την μεταγενέστερη εποχή των εορτασμών των Ληναίων , ως τόπο «γεννήσεως» του θεού Διονύσου την Τέω, οι οποίοι έφεραν την απόδειξη της γέννησης του:
ΔΙΟΔΩΡΟΡΟΣ Ο ΣΙΚΕΛΙΩΤΗΣ 3.66
― και Τήϊοι μεν τεκμήριον φέρουσι της παρ΄αυτοίς γενέσεως του θεού, το μέχρι του νυν τεταγμένοις χρόνοις εν τη πόλει πηγήν αυτομάτην εκ της γης οίνου πειν ευωδία διαφέροντος.
ΑΠΟΔΟΣΗ
«Οι κάτοικοι της Τέω φέρνουν τεκμήριο της σ’ εκείνους γένεσης του θεού την πηγή στην πόλη τους που από μόνη της, μέχρι και σήμερα, σε τακτά χρονικά διαστήματα, εμφανίζεται από τη γη και ρέει κρασί εξαιρετικού αρώματος»
Το ίδιο, ισχυρίζονταν, για τον τόπο τους οι κάτοικοι της Ηλείας,της Νάξου, καθώς και οι κάτοικοι των Ελευθερών της Βοιωτίας.