Ογδόη Μεσούντος Μουνιχιώνος

Δεκάς Β

18. Δεκάτη ογδόη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Μουνιχιώνος ΙΗ΄ (18η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 10ος

Δεκαήμερο Β΄, το Μέσο
ΙΗ΄. Η δεκάτη ὀγδόη, ὀγδόη μεσοῦντος μηνός, ὀκτωκαιδεκάτη, ὀγδόη ἐπὶ δέκα, ὀγδόη ἐπὶ δεκάτη

Γεγονότα

  • ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΕΡΑΝΙΣΤΩΝ +2ο ΑΙΩΝΑ
  • ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΣΤΟΝ ΕΥΡΥΣΑΚΗ (ΙΕΡΟ ΘΥΣΙΟΛΟΓΙΟ ΣΑΛΑΜΙΝΙΩΝ)
  • ΚΑΘΑΡΜΟΙ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Τη 18η Μουνιχιώνος, κοντά στο τέλος του +β΄αιώνος έλαβε χώρα μία συνέλευση των Ερανιστών :

IG II2 1369 24ff
― Ἄρχων μὲν Ταυρίσκος, ἀτὰρ μὴν Μουνιχιὼν ἧν ὀκτωκαιδεκάτῃ δ’ ἔρανον σύναγον φίλοι ἄνδρες.
Στὸ Ιερό Θυσιολόγιο των Σαλαμινίων το β΄έτος της 104ης Ολυμπιάδος, καταγράφεται προσφορά στόν Ευρυσάκη, υιού του γνωστού ήρωος του Τρωϊκού Πολέμου, Αίαντος του Σαλαμινίου, προς τιμήν του οποίου οι Αθηναίοι είχαν δώσει το όνομά του σε μία από τις δέκα αθηναϊκές φυλές , (Αἰαντίς).
(Μουνιχιῶνος)
SEG 21 527
― ὀγδόει ἐπὶ δέκα Εὐρυσάκει :ὗν:ΔΔΔΔ ξύλα ’εφ’ ‘ιεροῖς καὶ τἄλλα ΗΗΗ
H TΡΑΓΩΔΙΑ ΤΟΥ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ ΑΙΑΣ
Στον Σοφοκλή παρουσιάζεται, για πρώτη φορά, ο Αίας νυμφευμένος με μια «βάρβαρη» δούλα, κόρη ενός πλούσιου Φρύγα, την Τέκμησσα, η οποία μάλιστα έχει γεννήσει μαζί του ένα γιο, τον Ευρυσάκη.
Ο Σοφοκλής ακολουθεί όχι μόνο την παράδοση που εδραιώνεται στον ομηρικό χαρακτήρα τού ήρωα, αλλά και στον Αίαντα που λατρεύεται στην Αθήνα μετά τη νίκη του ἄστεως στον αγώνα του εναντίον των Μεγάρων για την κατοχή της νήσου Σαλαμίνας, η οποία περιέρχεται στην κυριαρχία των Αθηναίων· ακόμη, με τον Αίαντα που μαζί με τους Αιακίδες και τον Τελαμώνα έρχονται ως αρωγοί των Αθηναίων στη ναυμαχία της Σαλαμίνας (Ηρόδ. 5, 80).
Η λατρεία, άλλωστε, του Αίαντα κατέχει κεντρική θέση στους αθηναϊκούς μύθους· ο ίδιος θεωρείται γενάρχης των διάσημων αθηναϊκών οικογενειών των Φιλαϊδών και των Ευρυσακιδών. Έτσι, ο Αθηναίος θεατής συνδέει διαρκώς στο νου του τον ήρωα της τραγωδίας με τον αντίστοιχο του έπους, της παράδοσης και της αττικής λατρείας.
Στο κλείσιμο της τραγωδίας ΑΙΑΣ (Δ΄επεισόδιο) η Τέκμησσα φέρνει τον Ευρυσάκη, ως ικέτη, με τριπλή προσφορά μαλλιών, δίπλα στο πτώμα του πατέρα του.
Ο Σοφοκλής, στη συγκεκριμένη τραγωδία, προσαρμόζει τον ηρωικό μύθο στις απαιτήσεις και στους προβληματισμούς της πόλεως, που συνδέονται με το ιστορικό αθηναϊκό παρελθόν των Περσικών πολέμων· ταυτόχρονα, παραμένει σταθερός στην προβολή του πάθους του ήρωα, που συνοδεύει το ἦθος και την πρᾶξιν του σ’ όλη τη μυθολογική παράδοση.
Ο μύθος του Αίαντα αξιοποιείται στη μεταγενέστερη ελληνική και στη ρωμαϊκή παράδοση. Εκτός από τους ρήτορες – ιδιαίτερα του Αντισθένη (4ο π.Χ.), με τους δύο επιδεικτικούς του λόγους: Αἴας και Ὀδυσσεύς, έργο με υπόθεση του Αίαντα έγραψαν ορισμένοι ελάσσονες τραγικοί ποιητές του 4ου π.Χ. αιώνα, όπως ο Αστυδάμας ο νεότερος (Αἴας μαινόμενος). Με το ίδιο θέμα ασχολήθηκαν και Ρωμαίοι τραγικοί (Λίβιος Ανδρόνικος – Έννιος κ.ά.) και, κυρίως, ο Οβίδιος (43 π.Χ.-17 μ.Χ.), ο οποίος αφιερώνει στον Αίαντα ένα μεγάλο τμήμα του 13ου βιβλίου των Μεταμορφώσεων.
Ο Πρόκλος σχολιάζει τον Ησίοδο:
ΠΡΟΚΛΟΣ ΣΧΟΛΙΟ ΣΕ ΗΣΙΟΔΟ 808
― Τὴν ἐννέακαιδεκάτην ὡς καὶ τὴν ὀκτωκαιδεκάτην τὰ πάτρια τῶν Ἀθηναίων καθαρμοῖς ἀποδίδωσι καὶ ἀποτροπαῖς, ὡς Φιλόχορος λέγει καὶ Ἀμφότερος, ἐξηγηταὶ τῶν πατρίων ἄνδρες.
Τὸ σχόλιο τοῦ Πρόκλου πηγάζει ἀπὸ ἕνα ἀπόσπασμα τοῦ Φιλοχόρου, Περὶ ἑορτῶν Fr.Hist 328φ190 ποὺ ἀναφέρεται στὴ 18η καὶ τὴ δεκάτη ἐνάτη, παρόλαυτα στὸ Ἀθηναϊκὸ Ἡμερολόγιο τῶν ἑορτῶν δὲν ὑπάρχει κάτι ποὺ νὰ δεικνύει ὅτι αὐτὲς οἱ ἡμέρες ἦταν εἰδικὰ ἀφιερωμένες στὴ λατρεία καὶ στὶς καθάρσιες τελετές. Τὸ ἀπόσπασμα αὐτὸ ἴσως ἀναφέρεται στὴ 18η καὶ τὴ 19η Βοηδρομιῶνος, τὴν ἡμέρα τῆς Ἱερῆς Πομπῆς τῶν Ἐλευσινίων ὅπου τελοῦνταν ἀρκετὲς ἀποτροπαϊκὲς τελετές καὶ καθαρμοί.

Close Menu