Ογδόη Ισταμένου Ποσειδεώνος

Ποσίδεια, Ιερή Ποσειδώνος, Θησέως

Δεκάς Α

8. Ογδόη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Ποσειδεώνος Η΄ (8η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 6ος

Δεκαήμερο Α΄, το Ιστάμενο
Η΄. Η ὀγδόη, ὀγδόη ἱσταμένου

Γεγονότα

  • ΠΟΣΙΔΕΙΑ (προς τιμήν του Ποσειδώνος)
  • ΙΕΡΗ ΠΟΣΕΙΔΩΝΟΣ
  • ΙΕΡΗ ΘΗΣΕΩΣ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Ο Deudner (feste σελ. 214-215) χρονολογει τη σημερινη ημερα ως την ημερα των εορτασμων των Ποσιδειων, της εορτης που οφειλει το ονομα του αυτος ο μηνας.
Ο Πλουταρχος μαρτυρει οτι αυτη την ημερα, την «ογδοη», αποδιδονταν τιμες στο Ποσειδωνα:
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΘΗΣ.36 .
― και γαρ Ποσειδωνα ταις ογδοαις τιμωσιν
Η ογδοη ημερα του Ποσειδεωνος, ειναι η ημερα των προσφορων προς τον Ποσειδωνα σε ιδιωτικο θυσιολογιο του +2ου αιωνος:
IG II2 1367, σειρες 16-18
― -ΠΟΣΕΙΔΕΩΝΟΣ Η΄ ΙΣΤΑΜΕΝΟΥ ΠΟΠΑΝΟΝ ΧΟΙΝΙΚΙΑΙΟΝ
ΔΩΔΕΚΟΜΦΑΛΟΝ ΚΑΘΗΜΕΝΟΝ, ΠΟΣΕΙΔΩΝΙ ΧΑΜΑΙΖΗΛΩ ΝΗΦΑΛΙΟΝ
«Χαμαιζηλω Ποσειδωνας»· υπο την εννοια του υποχθονιου, δηλαη του Ποσειδωνος κατω απο τη γη, οι υδροφοροι οριζοντες δηλαδη.
Απο αρχαιες πηγες μαθαινουμε οτι προς τιμην του Ποσειδωνος διοργανωνονταν καθε πεντε ετη (οπως η Ολυμπιαδα καθε τεσσαρα), εορτη στο Σουνιο, στο ναο του Ποσειδωνος Σωτηρος, προς τιμην του θεου, και ηταν αρκετα μεγαλη και κυρια.
(Επιγραφες που βρεθηκαν στο Σουνιο) [IG²,190,8. IG²,1367,16ff] το επιβεβαιωνουν.
Δεν ειναι ομως σιγουρο οτι αυτη εορτη λαμβανε χωρα αυτον το μηνα διοτι ο καιρος δεν θα ηταν συμμαχος στις παρακτιες περιοχες για τη διοργανωση μιας τετοιας τοσο μεγαλης εορτης, με τη συμμετοχη ολοκληρης της πολεως. Τα ευρηματα των ανασκαφων και των καταγραφων υποδεικνυουν οτι η εορτη ηταν κυρια κατα την Μυκηναϊκη περιοδο, τοτε που ο Ποσειδων ηταν η κυρια μορφη λατρειας μαζι με τον Δια και τον Πλουτωνα.
[‘Επιγραφὴ G.R Ι², 444ff]
Η ογδοη ημερα, συμφωνα με το Αττικο ημερολογιο, ειναι ιερη και στον ήρωα Θησεα, σε όλους τους μηνες.
Στὴ σημερινή ἡμέρα πραγματοποιεῖται ἡ μηναία ἑορτὴ, ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους ἀφιερωνένη στὸν Ποσειδῶνα καὶ τὸν Θησέα .
Ὁ Πρόκλος σχολιάζοντας τὸν Ἡσίοδο μᾶς βεβαιώνει ὅτι ἡ ὀγδόη ἦταν ἱερὴ γιὰ τὸν Ποσειδῶνα.
― τὴν ὀγδόην τοῦ μηνὸς Ποσειδῶνος ἱεράν.
ΠΡΟΚΛΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΗΣΙΟΔΟΥ ΕΡΓΑ ΗΜΕΡΑΙ 770
Ὁ Πλοὺταρχος καταγράφει ὅτι οἱ Ἀθηναῖοι τιμοῦσαν τὸν Ποσειδῶνα αὐτὴν τὴν ἡμέρα γιὰ ὅλους τοὺς μῆνες , τὸ οποῖο ἐπιβεβαιώνεται, κατὰ ἕνα μέρος, καὶ ἀπὸ μία ἀττικὴ ἐπιγραφὴ ἰδιωτικοῦ θυσιολογίου μηνὸς Ποσειδεῶνος, ποὺ χρονολογεῖται ἀνάμεσα στὴν 220η μὲ τὴν 240η Ὀλυμπιάδα (+1ος περίπου αἰὼν) :
― καὶ γὰρ Ποσειδῶνα ταῖς ὀγδόαις [οἱ Ἀθηναῖοι] τιμῶσιν.
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΘΗΣΕΥΣ 36
― Ποσειδεῶνος η’ἱσταμένου πόπανον
χοινικιαῖον δωδεκόνφαλον καθήμενον
Ποσιδῶνι χαμαιζήλω νηφάλιον
IG II2 1367 16-18
Ἀρκετὲς πηγὲς καθιερώνουν ὅτι ὁ γυιὸς τοῦ Ποσειδῶνος, ὁ Θησεὺς ἐπίσης λάμβανε τιμὲς ἀπὸ τοὺς Ἀθηναίους αὐτὴ τὴν ἡμέρα γιὰ ὅλους τους μῆνες.
Ἐδῶ πρέπει νὰ σημειωθεῖ ὁ Αἰγέας ὁ πραγματικὸς πατέρας τοῦ Θησέως, ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα ἐθεωρεῖτο ὑπόσταση κατὰ μία ἔννοια τοῦ Ποσειδῶνος .
Κατὰ τὸ μύθο ὁ Αἰγέας, δὲν εἶχε παιδιὰ καὶ ἔκανε μὲ τὴ βοήθεια τῆς Μήδειας ἕναν γυιό, τὸ Θησέα. Μητέρα τοῦ Θησέα ἦταν ἡ Αἴθρα.
Ὁ Θησέας ἦταν καὶ γυιὸς τοῦ Ποσειδώνα, ποὺ πλαγίασε τὴν ἴδια νύχτα μὲ τὴν Αἴθρα, ὅπως καὶ ὁ Αἰγέας.
Ὁ Θησέας μεγάλωσε, κι ἀφοῦ ἀπέδειξε τὴ βασιλική του καταγωγὴ καὶ τὴ θεϊκή του δύναμη, μὲ τὸν τρόπο ποὺ οἱ μύθοι περιγράφουν, πῆρε τὸ θρόνο τοῦ Αἰγέα, ὅταν αὐτὸς αὐτοκτόνησε νομίζοντας πὼς ὁ γυιὸς τοῦ σκοτώθηκε ἀπὸ τὸ Μινώταυρο, ἔτσι ὁ Θησέας γυιὸς τοῦ Ποσειδῶνος :
―Θυσίαν δὲ [οἱ Ἀθηναῖοι] ποιοῦσιν αὐτῷ [Θησεῖ] τὴν μεγίστην ὀγδόῃ Πυανεψιῶνος, ἐν ἧ μετὰ τῶν ἠϊθέων ἐκ Κρήτης ἐπανῆλθεν. οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ ταῖς ἄλλαις ὀγδόαις τιμῶσιν αὐτὸν, ἤ διὰ τὸ πρῶτον ἔκ Τροιζῆνος ἀφικέσθαι τῇ ὀγδόῃ τοῦ Ἑκατομβαιῶνος, ὡς ἱστόρηκε Διόδωρος ὁ περιηγητής.
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΘΗΣΕΥΣ 36
―Ταῖς ὀγδόαις τὰ Θησεῖα ἦγον, καὶ ἀνεῖτο ἡ ὀγδόη πᾶσα τῷ Θησεῖ.
ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΣΧΟΛΙΑ ΠΛΟΥΤΟΥ 627
― ἔξω των ἑορτῶν ἱεραὶ τινὲς τοῦ μηνὸς ἡμέραι νομίζονται Ἀθήνησι θεοῖς τισίν, οἶον νουμηνίαν καὶ ἑβδόμη Ἀπολλωνι τετρὰς Ἑρμῆ καὶ ὀγδόη Θησεῖ.
ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΣΧΟΛΙΑ ΠΛΟΥΤΟΥ 1126
Ἡ θυσία στὸν Θησέα ὀνομαζόταν :
― ὀγδοαῖον : θυσία παρὰ Ἀθηναίοις τελούμενη Θησεῖ.
ΗΣΥΧΙΟΣ
Οἱ ἀποδείξεις καθιερώνουν λοιπὸν ὅτι αὐτὴ ἡ ἡμέρα ἦταν ἱερὴ γιὰ τὸν Ποσειδῶνα καὶ τὸν γυιό του, τὸν Θησέα.
Ὁ Ποσειδών καὶ ὁ Θησέας ομως δὲν κατέχουν τὴν ὀγδόη ἡμέρα κατὰ ἀποκλειστικότητα ἱερὴ γιὰ αὐτοὺς διότι ἡ ὀγδόη Ἐλαφηβολιῶνος ἦταν ἀφιερωμένη καὶ στὸν Ἀσκληπιὸ ὁ οποίος λάμβανε μιὰ θυσία πρὸς τιμήν του ἀπὸ τούς Ἀθηναίους, ἐπίσης στὸ θυσιολόγιο τῆς Μεγάλης Δημαρχίας τῆς Ἐρχιᾶς, τὴν ὀγδόη Γαμηλιῶνος ἀποδίδονται θυσίες πρὸς τιμὴν τοῦ Ἀπόλλωνος Ἀποτροπαίου, Ἀπόλλωνος Νυμφηγέτου καὶ τῶν Νυμφῶν.
― Ἔτι δὲ τοῖς θεοῖς ἀπεικάζων ὡς Ἀπόλλωνα μὲν τὴν μονάδα οὖσαν, Ἄρτεμιν δὲ τὴν δύαδα, τὴν δὲ ἑξάδα γάμον καὶ Ἀφροδίτην, τὴν δὲ ἑβδομάδα καὶ Καιρὸν καὶ Ἀθηνᾶν, Ἀσφάλιον δὲ Ποσειδῶνα τὴν ὀγδοάδα, καὶ τὴν δεκάδα παντέλειαν.
ΣΤΟΒΑΙΟΣ ΠΕΡΙ ΠΥΘΑΓΟΡΟΥ, ΕΚΛΟΓΑΙ ΦΥΣΙΚΑΙ 1.20.210 ΑΝΩΝ.

Close Menu