Ογδόη Φθίνοντος Βοηδρομιώνος

Ελευσίνια Μυστήρια, Επιστροφή Μυστών

Δεκάς Γ

23. Εικοστή τρίτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Βοηδρομιώνος ΚΓ΄ (23η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 3ος

Δεκαήμερο Γ΄, το Φθίνον
ΚΓ΄. Ἡ εἰκοστή τρίτη, ἡ ὀγδόη φθίνοντος, ἡ εἰκὰς τρίτη

Γεγονότα

  • ΜΕΓΑΛΑ ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ ΜΥΣΤΗΡΙΑ, ΗΜΕΡΑ Θ’
  • ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΜΥΣΤΩΝ
  • ΙΕΡΑ ΒΟΥΛΗ ΣΤΗΝ ΕΛΕΥΣΙΝΑ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

ΕΝΑΤΗ ΗΜΕΡΑ: 23η ΒΟΗΔΡΟΜΙΩΝΟΣ. Φαίνεται ότι n επιστροφή στην ΑΘήνα γινόταν την ένατη ημέρα, την 23η Βοηδρομιώνοs. Δεν γινόταν οργανωμένη πομπή ούτε ήταν όλοι οι μύστεs υποχρεωμένοι να επιστρέψουν στην Αθήνα πριν πάρουν το δρόμο του γυρισμού για τον τόπο τουs· ορισμένοι ξεκινούσαν για την ιδιαίτερη πατρίδα τουs κατευθείαν από την Ελευσίνα άλλοι, και φυσικά και οι Αθηναίοι, επέστρεφαν στην Αθήνα όποτε ήθελαν σε μικρέs ομάδεs.
Ισωs στη διάρκεια του ταξιδιού τηs επιστροφήs να συνέβαιναν οι γεφυρισμοί τουs οποίουs αναφέρει o Στράβων, οι λοιδωρίεs τιs οποίεs εκτόξευαν εναντίον των μυστών άνθρωποι που στέκονταν στη γέφυρα του Αθηναϊκού Κηφισού.
Γ.Ε.ΜΥΛΩΝΑΣ
Μετὰ τὴν ὀλοκλήρωση τῆς τελετῆς τῶν πλημοχοῶν ἐρχεται ἡ ὧρα τῆς ἐπιστροφῆς τῶν Μυστῶν στὶς πατρογονικὲς τους ἐστίες. Ὁ Γ. Μυλωνᾶς ὑποστηρίζει (στοιχεῖο παρμένο ἀπὸ ἕνα στῖχο τοῦ Ἀριστοφάνους) ὅτι οἱ Μύσται ἀφιέρωναν τὰ ἐνδύματα τους (ποὺ φοροῦσαν κατὰ τὴν διάρκεια τῆς μύησης τους) στὴν Δήμητρα καὶ τὴν Περσεφόνη :
― Καρίων
τὸ τριβώνιον δὲ τί δύναται πρὸς τῶν θεῶν,
ὃ φέρει μετὰ σοῦ τὸ παιδάριον τουτί; φράσον.
Δίκαιος
καὶ τοῦτ᾽ ἀναθήσων ἔρχομαι πρὸς τὸν θεόν.
Καρίων
μῶν οὖν ἐμυήθης δῆτ᾽ ἐν αὐτῷ τὰ μεγάλα;
ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗΣ ΠΛΟΥΤΟΣ 842-846
Ὑπάρχει ἐπίσης ἀπόδειξη ὅτι ὑπῆρχε στὴν Ἐλευσῖνα εἰδικὸς χῶρος γιὰ τὴν ἀποθήκευση τῶν τριβώνων.
Τὰ σχόλια στὸν Ἀριστοφάνη μᾶς μιλοῦν ὅτι ἀπὸ τὸ ἱερὸ ὕφασμα τῶν τριβώνων οἱ μητέρες κατασκεύαζαν τὰ σπάργανα ποὺ χρησιμοποιοῦσαν γιὰ τὸ φάσκιωμα τοῦ μωροῦ.
Τὸ ἱερὸ ὕφασμα προστάτευε τὸ παιδὶ σὲ δύσκολες περιόδους ἀμέσως μετὰ τὴν γέννηση του.
Στὴ σημερινὴ ἡμέρα πραγματοποιόταν καὶ συνέλευση τῆς Ἱερᾶς Βουλῆς στὴν Ἐλευσῖνα τὸ +118 :
― ἐπὶ Τίτου Κωπωνίου, ἱεροκήρυκος υἱοῦ, Μαξίμου Ἁγνουσίου ἄρχοντος, Βοηδρομιῶνος ὀγδόῃ μετ’ εἰκάδα, ἐπὶ τῆς Ἀντιοχίδος τρίτης πρυτανείας, πεντεκαιδεκάτῃ τῆς πρυτανείας, ᾗ Νεικίας Δωρίωνος Φλυεὺς ἐγραμμάτευεν, βουλὴ ἱερὰ ἐν Ἐλευσεινίωι·
ΑΤΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ IG II² 1072
Ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ καλεῖται «Ἱερά», ἵσως πραγματοποιήθηκε κατὰ τὴν διάρκεια ἑορταστικῆς ἡμέρας.
Ἡ συνέλευση τῆς Βουλῆς δὲ καθιερώνει τὴ φύση τῆς ἡμέρας ὡς ἑορτὴ ἤ ὡς ἡμέρα γενικῆς συνέλευσης.