Ογδόη Φθίνοντος Μαιμακτηριώνος

Δεκάς Γ

23. Εικοστή τρίτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Μαιμακτηριώνος ΚΓ΄ (23η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 5ος

Δεκαήμερο Γ΄, το Φθίνον
ΚΓ΄. Ἡ εἰκοστή τρίτη, ἡ ὀγδόη φθίνοντος, ἡ εἰκὰς τρίτη

Γεγονότα

  • ΠΟΜΠΑΙΑ, επίσημη αττική καθάρσια εορτή

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Καμμία καταγραφή δεν γίνεται για συνελεύσεις της Εκκλησίας του Δήμου στη σημερινή ημέρα, έτσι η σημερινή ημέρα συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες για την τέλεση της εορτής.
O Μαιμακτηριών είναι ο μόνος μήνας που δεν γίνονται αναφορές για θυσίες στο ιερό ημερολόγιο του δήμου της Ερχιάς.
Ο Μαιμακτηριών έπεφτε χρονικά στις αρχές του χειμώνα, και εκεί δεν υπάρχουν εορτές σε ανάμνηση των στρατιωτικών νικών.
Το κρύο και ο υγρός καιρός μπορεί επίσης να δικαιολογήσει τις σχετικά λίγες δημόσιες συνεδριάσεις που βεβαιώνονται τον Μαιμακτηριώνα.
ΠΕΡΙ ΕΟΡΤΗΣ ΠΟΜΠΑΙΩΝ
Στον Μαιμακτηριώνα καταγράφεται (οχι με χρονολογημένη ακρίβεια), μία εορτή όπου με δεήσεις προς τον Δία προσπαθούσαν να κατευνάσουν την οργή του και την καταστρεπτική δύναμη των ανέμων του.
Η κυριολεκτική και φυσική πλευρά αυτού άνηκε σε πιό πρώϊμη περίοδο όπου η μανία του καιρού ήταν καταστρεπτική για τα οικήματα και τη σοδειά των αγρών.
Εδώ υπήρχε μία άλλη εναπομείνουσα πτυχή του Διός όπου οι αρχαίοι σωστα τη συσχέτιχαν με το επίθετο «ΜΕΙΛΊΧΙΟΣ».
Αυτό ήταν ένα επίθετο για τον Δία που σημαίνει ο Πράος, ο Πραϋντικός (Μ.Ε.Λ)
Στη τελευταία δεκάδα του μηνός λάμβανε χώρα μία πομπή που ήταν αφιερωμένη στον ΜΕΙΛΙΧΙΟ ΔΙΑ, και ήταν εξαγνιστικών και εξευμενιστικών προθέσεων.
Το κεντρικό στοιχείο αυτής της πομπής ήταν μία προβειά , ένα δέρας αμνού που το ονόμαζαν: ΔΙΟΝ ΚΩΔΙΟΝ :
― Διός κώδιον. ου το ιερείον Διί τέθυται· θύουσι τε τω
Μειλιχείω και τω Κτησίω Διί. τα δε κώδια τούτων
φυλάσσουσι, Δία προσαγορεύοντες. χρώνται δ΄αυτοίς οι
τε Σκιρροφοριών την πομπήν στέλνοντες και ο δαδούχος εν Ελευσίνι και άλλοι τινες υποστορνύντες αυτά τοις ποσί των εναγών
ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ Λήμμα : ΔΙΟΣ ΚΩΔΙΟΝ
― ώς εν Ιλιάδι φαίνεται και οι το διοπομπειν δε ερμηνεύοντες φασιν ότι δίον εκάλουν κώδιον ιερείου τιθάντος Διϊ μειλιχίω εν τοις καθαρμοίς φθίνοντος μαιμακτηριώνος μηνός ότε ήγοντο τα πομπαία. και καθαρμών εκβολαί εις τας τριόδους εγίνεντο. είζον δε μετά χείρας πομπόν· ο περ ην, φασί, κηρύκιον σέβας Ερμού. και εκ του τοιούτου πομπού και του ρηθέντος δίου το διοπομπείν. και τούτο μεν ούτως εξ ιστορίας. αλλως δε κοινότερον διπομπείν και αποδιοπομπείν εφαίνετο το , Διός αλεξικάκου επικλήσει εκπέμπειν τα φαύλα.
ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΡΑΨ Χ
Από τα σχόλια του Ευστάθιου και του λεξικού Σουϊδα μαθαίνουμε ότι ένας αμνός θυσιαζόταν στον Δία και η προβειά του φυλασσόταν και περιφερόταν για εξαγνισμό.
Οι ιερείς το περιέφεραν για να πάρει μαζί του τα «μιάσματα» και μετά το κατέστρεφαν
Αυτοί που ήθελαν να εξαγνιστούν έπρεπε να σταθούν με το αριστερό τους πόδι πάνω σε αυτό.
Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα το ότι η προβειά απορροφούσε το μίασμα.
Από το κηρύκειο του Ερμού (πομπός) η εορτή πήρε το όνομα (τα) Πομπαία.
Η εορτή μας παραπέμπει στη λατρεία των αποτρόπαιων θεών για εξευμενισμό, ήπιο χειμώνα και προστασία των καρπών.

Close Menu