Ενάτη Μεσούντος Μουνιχιώνος

Ολυμπιεία, Ιερή Ολυμπίου Διός

Δεκάς Β

19. Δεκάτη ενάτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Μουνιχιώνος ΙΘ΄ (19η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 10ος

Δεκαήμερο Β΄, το Μέσο
ΙΘ΄. Ἡ δεκάτη ἐνάτη, ἐνάτη μεσοῦντος μηνός, ἐννέακαιδεκάτη, ἐνάτη ἐπὶ δέκα, ἐνάτη ἐπὶ δεκάτη

Γεγονότα

  • ΟΛΥΜΠΙΕΙΑ (επίσημη αττική πολιτειακή εορτή)
  • ΥΠΕΡ ΟΛΥΜΠΙΟΥ ΔΙΟΣ ΘΥΟΜΕΝΑ
  • ΠΟΜΠΗ – ΘΥΣΙΕΣ 
  • ΖΕΥΣ ΟΛΥΜΠΙΟΣ
  • ΖΕΥΣ ΣΩΤΗΡ
  • ΑΝΘΥΠΠΑΣΙΑΙ (ΑΓΩΝΕΣ)
  • ΘΑΝΑΤΟΣ ΦΩΚΙΩΝΟΣ (-317)
  • ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ  ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Την σημερινή ημέρα, εορτάζουμε τα Ολυμπιεία προς τιμήν του Ολυμπίου Διός. Επίσημη πολιτειακή εορτή των Αθηναίων. Οι εορτασμοί για τα Ολυμπιεία είναι μεγαλοπρεπείς και περιλαμβάνουν πολιτειακή θυσία , πομπή και αγώνες Ανθιππασιών.
Ὁ Πλούταρχος, ἀναφέρει ὅτι ιππεῖς πραγματοποιοῦν πομπὴ πρὸς τιμὴν τοῦ Διὸς αὐτὴ τὴν ἡμέρα :
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΦΩΚΙΩΝ 37.1
― ἦν δ’ ἡμέρα μηνὸς Μουνυχιῶνος ἐνάτη ἐπὶ δέκα, καὶ τῷ Διῒ τὴν πομπὴν πέμποντες οἱ ἱππεῖς παρεξῄεσαν·
Αὐτὴ ἡ πομπὴ σχετίζεται μὲ τὴν ἑορτὴ τῶν Ὀλυμπιείων, και τελείται μετά την ανατολή του ηλίου σήμερα. Σύμφωνα μὲ μία ἐπιγραφὴ τῆς Ἀττικῆς , τὰ Ὀλυμπιεῖα εορτάζονται ανάμεσα στὸ διάστημα , ἀπὸ τὰ Διονύσια ἐν Ἀστει (Ἐλαφηβολιών 10-16) εως τὰ Βενδίδεια (Θαργηλιών 19) :
IG II2 1496 ΑΤΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ α΄ ἔτος τῆς 112ης Ὀλυμπιάδος
― ἐγ Διονυσίων τῶν ἐν ἄστει παρὰ
βοωνῶν :ΓΗ ΗΗΗ Π ΗΗΗ
ἐξ Ὀλυμπιείων παρὰ τῶν τοῦ
δήμου συλλογέων :ΓΗ ΠΔ ΔΔ Η
ἐκ τῆς θυσίας τῶι Ἑρμῆι τῶι
Ἡγεμονίωι παρὰ στρατηγῶν . . .
ἐγ Βενδιδέων παρὰ ἱεροποιῶν :
ΗΗΗΗΔΗ ΗΗΗ·
ἐκ τῆς θυσίας τῶι Διὶ τῶι
Σωτῆρι παρὰ βοωνῶν ∶ΧΠΔ.

Ἡ συσχέτιση τῆς ἱερᾶς πομπῆς τῶν ἱππέων μὲ τὰ Ὀλυμπιεῖα περιγράφεται ἀπὸ τὸν Πλούταρχο καὶ ἀποδεικνύεται ἀπὸ ἕναν ἱππικὸ διαγωνισμὸ ποὺ πραγματοποιοῦταν πρὸς τιμὴν τῆς ἑορτῆς :
IG II2 3079 γ΄ ἔτος τῆς 108ης Ὀλυμπιάδος
ηὔλει, Θεοδωρίδης
Βοιώτιος ἐδίδασκε
ἀνθιππασίαι
Ὀλυμπίεια.

Οἱ διαγωνισμοὶ Ἀνθιππασίας (Ἀντίστροφη Ἱππασία) δείχνουν τὴν ἄριστη ἱκανότητα καὶ κατάρτιση στὴν ἐκπαίδευση τῶν Ἑλλήνων ἱππέων.
Ἡ ἑορτὴ λάμβανε χώρα στὸ Ὀλυμπιεῖον , τὸ Ναὸ τοῦ Ὀλυμπίου Διὸς.

ΘΑΝΑΤΟΣ (τελευτή) ΦΩΚΙΩΝΟΣ
Τη σημερινή ημέρα επίσης πεθαίνει ο στρατηγός και πολιτικός ΦΩΚΙΩΝ με πόση κωνείου. Δύο πηγές μαρτυρούν το θάνατο του. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης και ο Πλούταρχος:
― διὰ δὲ τῆς τοῦ κωνείου πόσεως κατὰ τὸ πάτριον ἔθος τὸν βίον καταλύσαντες ἐρρίφησαν ἄταφοι πάντες ἐκ τῶν τῆς Ἀττικῆς ὅρων. ὁ μὲν οὖν Φωκίων καὶ οἱ μετ᾽ αὐτοῦ διαβληθέντες τοιαύτην ἔσχον τὴν τοῦ βίου καταστροφήν.
ΔΙΟΔ.ΣΙΚΕΛ. 18.67.6
― ἦν δὲ ἡμέρα μηνὸς Μουνυχιῶνος ἐνάτη ἐπὶ δέκα, καὶ τῷ Διῒ τὴν πομπὴν πέμποντες οἱ ἱππεῖς παρεξῄεσαν ὧν οἱ μὲν ἀφείλοντο τοὺς στεφάνους, οἱ δὲ πρὸς τὰς θύρας δεδακρυμένοι τῆς εἱρκτῆς ἀπέβλεψαν. ἐφάνη δὲ τοῖς μὴ παντάπασιν ὠμοῖς καὶ διεφθαρμένοις ὑπ᾽ ὀργῆς καὶ φθόνου τὴν ψυχὴν, ἀνοσιώτατον γεγονέναι τὸ μηδ᾽ ἐπισχεῖν τὴν ἡμέραν ἐκείνην, μηδὲ καθαρεῦσαι δημοσίου φόνου τὴν πόλιν ἑορτάζουσαν.
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΦΩΚΙΩΝ 37.1

Ο Φωκίων, ήταν πολιτικός και στρατιωτικός που διακρίθηκε για την ανδρεία του και την αγαθή καρδιά του. Ο Πλούταρχος έλεγε για τον Φωκίωνα ότι η ψυχή του ήταν φιλάνθρωπη και γλυκύτατη, ενώ το πρόσωπό του ήταν σοβαρό και σκυθρωπό. Εκείνος συνήθιζε να λέει :
― Οι χαρούμενοι και όλο γέλια πολιτικοί μας άντρες, πολλές φορές με τα γέλια τους έγιναν η αιτία να κλάψει η πατρίδα, ενώ τα σκυθρωπά μου φρύδια ποτέ δεν λύπησαν την Αθήνα!
Γεννημένος από φτωχούς γονείς, στην Αθήνα το -402, απέκτησε αρετή και διακρίθηκε γρήγορα . Έχοντας δασκάλους του τον Πλάτωνα και τον Ξενοκράτη-μαθητή του Πλάτωνα-απέκτησε όλα εκείνα τα εφόδια που κάνουν έναν άντρα χρήσιμο για την πατρίδα. Ακόμη και ο Φίλιππος, που όταν βάδιζε εναντίον της Αθήνας και ο Φωκίων ως αρχηγός του στόλου τον ανάγκασε να υποχωρήσει, τον εκτιμούσε και τον εθαύμαζε.
Αλλά και ο Μ.Αλέξανδρος τον τιμούσε και συχνά του έστελνε μηνύματα, αλλά και μια φορά ένα μεγάλο χρηματικό δώρο. Ο Φωκίων τότε ρώτησε τους απεσταλμένους του Αλέξανδρου για το δώρο:
― Γιατί σε μένα μονάχα ο Αλέξανδρος στέλνει ένα τόσο μεγάλο θησαυρό;
Και όταν του απάντησαν ότι :
― Εσένα κρίνει μονάχα σαν τίμιο άνθρωπο.
Εκείνος τους αποστόμωσε λέγοντας :
― Να πείτε στον αφέντη σας, παρακαλώ, να με αφήσει όχι μόνο να φαίνομαι τέτοιος αλλά και πραγματικά να είμαι.

Η περιφρόνηση του Φωκίωνα προς το χρήμα και η τιμιότητά του ήταν ονομαστή! Γι αυτό και ήταν αυστηρός προς τους διεφθαρμένους. Όμως έτσι έκανε εχθρούς που τον συκοφάντησαν ως προδότη και οι Αθηναίοι τον δίκασαν και τον καταδίκασαν να πιει το κώνειο. Το σώμα του ερρίφθη έξω από την Αττική.

Προδότης θεωρήθηκε γιατί, μετά τον άτυχο για τους Αθηναίους Λαμιακό πόλεμο ο Φωκίων στάλθηκε για διαπραγματεύσεις στον Αντίπατρο. Όταν μετά από το θάνατο του Αντίπατρου, οι Αθηναίοι ζήτησαν από τους Μακεδόνες, (που στην εποχή του Αντίπατρου είχαν εγκατασταθεί στον Πειραιά, να φύγουν), αυτοί με τη βοήθεια του Κάσσανδρου κατέλαβαν τον Πειραιά. Υπεύθυνος θεωρήθηκε ο Φωκίων και το χρησιμοποίησαν οι εχθροί του, κατηγορώντας τον ως προδότη. Ποια ήταν όμως η τελευταία παραγγελία για το γιο του Φώκο;
«Να μην κρατήσει κακία εναντίον των Αθηναίων, για τον άδικο θάνατό του»
Οι Αθηναίοι μετάνιωσαν μετά την πράξη τους. Ο γυιός του ο Φώκος κυνήγησε και τιμώρησε τους κατήγορους του.
Έτσι του έστησαν άγαλμα και καταδίκασαν σε θάνατο αυτούς που τον είχαν κατηγορήσει!

Δύο συνελεύσεις Ἐκκλησιῶν μαρτυροῦνται ἀπὸ ἐπιγραφὲς γιὰ αὐτὴ τὴν ἡμέρα:
IG II2 672 (-279) IG II2 775 (-241)

Θυσίες ταύρων πρὸς τιμήν τοῦ Ὀλυμπίου Διός καὶ τοῦ Διός Σωτῆρος, ἡ ἡμέρα τελειώνει μὲ ἑορταστικά δείπνα.