Ενάτη Ισταμένου Σκιροφοριώνος

Ιερή Ρέας, Ηλίου, Μουσών

Δεκάς Α

9. Ενάτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Σκιροφοριώνος Θ΄ (9η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 12ος

Δεκαήμερο Α΄, το Ιστάμενο
Θ΄. Η ενάτη, ενάτη ισταμένου

Γεγονότα

  • ΙΕΡΗ ΤΗΣ ΡΕΑΣ
  • ΜΟΥΣΩΝ ΚΑΙ ΗΛΙΟΥ
  • ΘΥΣΙΕΣ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΣΕ: ΗΡΑΚΛΗ, ΤΡΙΤΟΠΑΤΟΡΕΣ, ΥΑΚΙΝΘΙΔΕΣ, ΙΕΡΟΣΥΝΑ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Στὸ Ἀθηναϊκὸ Ιερό Θυσιολόγιο (-400) ὡς ὑποτιθέμενη συνέχεια τοῦ μηνὸς Σκιρροφοριῶνος καταχωροῦνται οἱ Τριτοπάτορες (HΕΣΠΕΡΙΑ 76 47 53, Πλευρὰ B γραμμὲς 16ff.).10
Ἐκεῖ λαμβάνουν θυσία (θύμα) ,ἀξίας ὀκτὼ δραχμῶν.
Ἡ ἡμερομηνία εἶναι” ἡ ἔνατή” τοῦ μηνὸς ποὺ δὲν ἐμφανίζεται ὀλοκληρωμένη.
Πρὶν καὶ μετὰ ἀπὸ τοὺς Τριτοπάτορες, στὴν ἴδια ἡμέρα καταχωροῦνται Θυσίες γιὰ τὸν Ἡρακλῆ καὶ τὶς Ὑακινθίδες.
Οἱ Ὑακινθίδες ταυτίζονται μὲ μία εἰκονικὴ βεβαιότητα, στὸν μήνα Σκιροφοριῶν. Ὁ Εὐριπίδης στὸ ἔργο του «Ἐρεχθεύς» προσδιορίζει τὶς Νύμφες αὐτὲς ὡς κόρες τοῦ Ἐρεχθέως.(Ἀπόσπ.. 370 γραμμὴ 74).
― παρθένοι• τὰς Ἐρεχθέως θυγατέρας οὕτως ἔλεγον καὶ ἐτίμων. ἦσαν δὲ τὸν ἀριθμόν ἕξ, πρεσβυτάτη μὲν Πρωτογένεια, δευτέρα δὲ Πανδώρα, τρίτη Πρόκρις, τετάρτη Κρέουσα, πέμπτη Ὠρείθυια, ἕκτη Χθονία• τούτων λέγεται Πρωτογένεια καὶ Πανδώρα δοῦναι ἑαυτὰς σφαγήναι ὑπὲρ τῆς χώρας, στρατιᾶς ἐλθούσης Βοιωτίας. ἐσφαγιάσθηκαν δὲ ἐν τῶ Ὑακίνθω καλουμένω πάγω ὑπὲρ Σφενδονίων. διὸ καὶ οὕτως καλοῦνται παρθένοι Ὑακινθίδες, καθάπερ μαρτυρεῖ Φανόδημος ἐν τῆ ε΄Ἀτθίδι, μεμνημένος τῆς τιμῆς αύτῶν , καὶ Φρύνιχος Μονοτρόπω
ΣΟΥΪΔΑΣ ΛΕΞΙΚΟΝ ΦΩΤΙΟΣ, ΕΛΛ.ΑΝΕΚΔΟΤΑ.
Ἡ μάχη μεταξὺ τοῦ Ἐρεχθέως τῆς Ἀθήνας καὶ τοῦ Εὐμόλπου τῆς Ἐλευσίνος, μνημονεύεται στὰ Σκιρροφόρια στὴν 12η τοῦ Σκιρροφοριῶνος.
Οἱ Κόρες τοῦ Ἐρεχθέως εἶχαν θυσιαστεῖ ἀκριβῶς λίγο πιὸ πρίν , τὴν 9η Σκιρροφοριῶνος.
Οἱ Τριτοπάτορες τιμοῦνται ἐπίσης τὴν ἴδια ἡμέρα.
― ἐνάτει Ἡρακ[. . . .]
. . . . λ. . .
ΠΗΗΗ Τριτοπ[ατρεῦσι]
.ΗΗ hιεε[όσυνα]
ΔΔΠΗ Παγκοι[. . . . ]
ΗΗΗ hιεε[όσυνα]
[. ] hυακιν[θίσι]
[. . . ] καθαρμ[όν]
Ι 7577. β ΑΓΟΡΑ -410
Τὰ ἱερόσυνα εἶναι ἕνα σύνολο ἱερῶν τῶν θεοτήτων γιὰ τὶς θυσίες
Μὲ τὴ λέξη ”Παγκοι. . . . ” δὲ γνωρίζουμε καμμία θεότητα.
Μία πιθανἠ ἐξήγηση εἶναι νὰ σημαίνει ”Παγκοιράνοι” ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὸ ἐπίθετο τῆς Ἀρτέμιδος ”Παγκοίρανος Θήρης, ποὺ ἐμφανίζεται στὰ ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΑ τοῦ ΟΠΠΙΑΝΟΥ 4.21
Στοὺς τραγικοὺς ποιητὲς μας τὸ ἐπίθετο ”πάγκοινος” χρησιμοποιεῖται ὡς εὑφημισμός σὲ εκφράσεις για το θάνατο.
ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΗΛΕΚΤΡΑ 138.
Τὸ ἐπίθετο ”Παγκοίτης” ἐπίσης χρησιμοποιεῖται γιὰ τὸν τάφο.
ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗ 804
Συνέλευση κυρίας Ἐκκλησίας τοῦ δήμου πραγματοποιεῖται τὸ α΄ ἔτος τῆς 135ης Ὀλυμπιάδος / -240 :
― ἐπὶ Ἀθηνοδώρου ἄρχοντος ἐπὶ τῆς Ἀντιγονίδος δωδεκάτης πρυτανείας ἧι Ἄρκετος Ἄχίου Ἁμαξαντεύς ἐγραμμάτευεν• Σκιροφοριῶνος ἐνάτει ἱσταμένου τῆς πρυτανείας ἐκκλησία κυρία
IG II2 784 1-4 ΑΤΤΙΚΗ ΕΠΙΓΡΑΦΗ
Γενικῶς ἡ ἡμέρα εἶναι ἱερὴ καὶ ἀφιερωμένη γιὰ τὴν λατρεία τῆς Ῥέας, τῶν Μουσῶν, καὶ τοῦ Ἡλίου γιὰ ὅλους τοὺς μῆνες.
― Ἡ γὰρ ἐννεὰς δήπου ταῖς Μούσαις, ἡ δὲ ἑβδομὰς τῷ Μουσηγέτῃ, προσκεκλήρωται.
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΣΥΜΠΟΣΙΑΚΑ 9.3.1
―Πρώτη ἐννὰς ἡ ἡμέρα τῶν Μουσῶν ἐστι
ΠΡΟΚΛΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΗΣΙΟΔΟ ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ 809
― Ἤ ἅτε κερνοφόρος ζάκορος βωμίστρια Ῥείης
εἰνάδι λειοφόροισιν ἐνιχριμφεῖσα κελεύθοις
μακρὸν ἐπενβοάα γλώσσῃ θρόον• οἵ δὲ τρέουσιν
Ἴδαίης ῥιγηλὸν ὅτ’ εἰσαΐωσιν ὑλαγμόν.
ΝΙΚΑΝΔΡΟΣ ΑΛΕΞΙΦΑΡΜΑΚΑ 217
― . . . ἔχοις δ’ἄν καὶ περὶ τῆς ἐνάτης λέγειν ὅτι ἱερὰ τοῦ ἡλίου.
ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΑΛΙΚΑΡΝΑΣΣΕΥΣ ΡΗΤΟΡΙΚΑ 243.1

Close Menu