Έκτη Μεσούντος Εκατομβαιώνος

Συνοικία

Δεκάς Β

16. Δεκάτη έκτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Εκατομβαιώνος ΙΣΤ΄ (16η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 1ος

Δεκαήμερο Β΄, το Μέσο
ΙΣΤ΄. Η δεκάτη έκτη, έκτη μεσοῦντος μηνός, εκκκαιδεκάτη, έκτη ἐπὶ δέκα, έκτη ἐπὶ δεκάτη

Γεγονότα

  • ΣΥΝΟΙΚΙΑ [ΕΠΙΣΗΜΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑΚΗ ΕΟΡΤΗ]
  • ΤΡΙΕΤΗΡΙΚΕΣ ΘΥΣΙΕΣ ΣΤΟΝ ΦΡΑΤΡΙΟ ΔΙΑ, ΦΡΑΤΡΙΑ ΑΘΗΝΑ
  • ΕΤΗΣΙΑ ΘΥΣΙΑ ΣΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Τη σημερινή ημέρα εορτάζονται τα Συνοίκια των Αθηνών.
Ο Θουκυδίδης 2.15, επιβεβαιώνει τον εορτασμό της εορτής, ― και Ξυνοίκια εξ’ εκείνου Αθηναίοι έτι και νυν τη θεώ εορτήν δημοτελή ποιούσι, και ο Πλούταρχος Θησ. 24.4, ο οποίος αποδίδει το όνομα της εορτής σε μιά διαφορετική μορφή, αποδίδει την ημερομηνία (Θησεύς) ―έθυσε δέ καί Μετοίκια, τή έκτη έπί δέκα τού Εκατομβαιώνοs, ήν έτι νύν θύουσι.

Το Αθηναϊκό Πολιτειακό Θυσιολόγιο καταγράφει μια διετή πολιτειακή θυσία την σημερινή ημέρα:

ΣΕΙΡΕΣ 44-58
― τάδε το έτερον έτος θύεται Α…..
Εκατομβαιώνος
εκτηι επί δέκα
εκ των φυλο
βασιλικών
Γλεόντων φυλήι
Διί Φρατρίωι και
Αθηναίαι Φρα
τρίαι βόε δύο
λειπογνώμονε
ΔΠΗ ιερώσυνα
φυλοβασιλεί
σκέλος
κήρυκι χέλυος
ποδών κεφαλής
τ. . . ει κριθών
μέδιμνοι

Η θυσία πολύ σωστά ταυτίζεται με τον εορτασμό των Συνοικίων (Ολιβερ 26)
Ο Θουκυδίδης και ο Πλούταρχος μας δίνουν την εντύπωση ότι πρόκειται ότι ο εορτασμός είναι ετήσιος, και εκπλήσσει το γεγονός ότι καταγράφεται Πολιτειακή Διετής θυσία.
Σε πρόσφατες ανέκδοτες μελέτες του Dow, διευκρινίζεται ότι οι διετηρικές θυσίες των Συνοικίων σχημάτιζαν μονάχα ένα μέρος από τον Πολιτειακό εορτασμό.
Τα Συνοίκια, σίγουρα, εορτάζονταν κάθε χρόνο, επειδή οι άλλες εορτές που συσχετίζονται με τον θρύλο του Θησέως (Δελφίνια, Οσχοφόρια, Παναθήναια, και Πυανόψια) ήταν όλα ετήσια.
Αυτές οι θυσίες, εκ των οποίων μόνον οι Γλέοντες λαμβάνουν δείπνο-συμπόσιο, ήταν ίσως τριετηρικές από τη μεταρρύθμιση του Νικόμαχου.
Η απουσία οποιασδήποτε δημόσιας συνέλευσης τη σημερινή ημέρα επιβεβαιώνει ότι τα Συνοίκια ήταν ετήσια.

Ο σχολιαστής στην ΕΙΡΗΝΗ του ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ 1019,― φασί γαρ τη των Συνοικεσίων εορτή θυσία τελείσθαι Ειρήνη, τον δε βωμόν μη αιματούσθαι Εκατομβαιώνος μηνός έκτη επί δέκα. ταυτίζει μια θυσία στην ΕΙΡΗΝΗ με τα ΣΥΝΟΙΚΙΑ την σημερινή ημέρα.
Η αξία αυτού του σχόλιου είναι προβληματική αλλά ως αποτέλεσμα αναφέρεται σε μια θυσία που καθιερώθηκε το έτος -334.
Διαφαίνεται ότι αυτή η θυσία , που ίσως κατά κάποιο τρόπο σχετίζεται με τα Συνοίκια, δεν ήταν τριετηρική.
Σύμφωνα με τις καταγραφές των Ταμίων της Αθηνάς, IG² 1496 , υπήρχε ένα αξιοσημείωτο εισόδημα από αυτή τη θυσία σε δύο διαδοχικά , -333/2 ΣΕΙΡΕΣ 93-95, και -332/1 ΣΕΙΡΕΣ 126-128.

Ας συγκεντρώσουμε τις μαρτυρίες του Συνοικισμού που τον αποδίδουν ως έργο του Θησέως:

ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΘΗΣΕΥΣ 24
― Μετά δέ τήν Αίγέως τελευτήν μέγα καί θαυμαστόν εργόν είς νούν βαλόμενος συνώκισε τούς τήν Αττικήν κατοικούντας είς έν άστυ, καί μιάς πόλεωs ένα δήμον απέφηνε τούς τέως σποράδας όντας κ, τ. λ. την τε πόλιν Αθήνας προσηγόρευσε, καί Παναθήναια θυσίαν έποίησε κοινήν. έθυσε δέ καί Μετοίκια, τή έκτη έπί δέκα τού Εκατομβαιώνοs, ήν έτι νύν θύουσι.

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ 2 15 παρ. ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΕΣ 28. 869.4 Περί Ολιγαρχίας.
― Ξυνεβεβήκει δε από του πάνυ αρχαίου ετέρων μάλλον Αθηναίοις τούτο. επί γαρ Κέκροπος και των πρώτων βασιλέων η Αττικ’η ες Θησέα αεί κατά πόλεις ωκείτο, πρυτανεία τε έχουσα και άρχοντας, και οπότε μη τι δείσειαν ου ξυνήεσαν βουλευσόμενοι ως τον βασιλέα, αλλ’ αυτοί έκαστοι επολιτεύοντο και εβουλεύοντο· και τινες και επολέμησάν ποτε αυτών, ώσπερ καιι Ελευσίνιοι μετ΄Ευμολπου προς Ερεχθέα. επειδή δε Θησεύς εβασίλευσε, γενόμενος μετά του ξυνετού και δυνατός, τά τε άλλα διεκόσμησε την χώραν, και καταλύσας των άλλων πολέων τά τε βουλευτήρια και τας αρχάς, ες την νυν πόλιν ούσαν, εν βουλευτήριον αποδείξας και πρυτανείον, ξυνώκισε πάντας κ’τ.λ.
― Και Ξυνοίκια εξ’ εκείνου Αθηναίοι έτι και νυν τη θεώ εορτήν δημοτελή ποιούσι (ΣΧΟΛΙΑ: Ο δε μήν εκείνος ωνομάσθη Μεταγειτνιών.) το δε προ τούτου η ακρόπολις, η νυν ούσα, πόλις ην, και το υπ΄αυτήν πρός νότον μάλιστα τετραμμένου. τεκμήριον δέ· τα γαρ ιερά εν αυτή τη ακροπόλει και άλλων θεών εστι, και τα έξω προς τούτο το μέρος της πόλεως μάλλον ίδρυται, το τε, του Διός του Ολυμπίου και το Πύθιον και το της Γης και το εν Λίμναις Διονύσου. . . . ίδρυται δε και άλλα ιερά ταύτη αρχαία. . . καλείται δε διά την παλαιάν ταύτη κατοίκησιν και η ακρόπολις μέχρι τούδε έτι υπ΄Αθηναίων πόλις.

ΠΑΡΙΟ ΧΡΟΝΙΚΟ, ΕΠΟΧΗ 21
― Αφ’ ου Θησεύς . . . Αθηνών τας δώδεκα πόλεις εις το αυτό συνώκισεν, και πολιτείαν και την δημοκρατίαν απέδωκε κ’τ.λ. (995 έτη :-1259)

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΒΥΖ.
― Αθήναι . . . η εν Αττική· περί ης φησι Χάραξ ότι ο Θησεύς τας ένδεκα πόλεις τας εν τη Αττική συνοικίσας εις Αθήνας Συνοίκια εορτήν κατεστήσαντο.

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ 10 ΕΛΕΝΗΣ ΕΓΚΩΜΙΟΝ, 38
― Και πρωτον μεν την πόλιν, σποράδην και κατά κώμας οικούσαν, εις ταύτό συναγαγών τηλικαύτην εποίησεν ώστ’ έτι και νυν απ’ εκείνου του χρόνου μεγίστην των Ελληνίδων είναι κ’τ.λ.

ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ 12 ΠΑΝΑΘΗΝ. 138
― Και ταυτ’ έπραξεν ουκ επειδή πρεσβύτερος γενόμενος απολελαυκώς ην των αγαθών των παρόντων, αλλ’ ακμάζων ως λέγεται την μεν πόλιν διοικείν τω πλήθει παρέδωκεν, αυτός δ΄υπέρ ταύτης τε και των άλλων Ελλήνων διετέλει κινδυνεύων.

ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ 8.2.1
― Ουχί έτι δε τα παρ’ Αθηναίοις Παναθήναια όνομα ην, Παναθήναια δε κληθήναί φασιν επί Θησέως, ότι υπό Αθηναίων ετέθη συνειλεγμένων εις μίαν απάντων πόλιν.

ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ 1.3.2
― Επί δε τω τοίχω τω πέραν (της Βασίλειος Στοάς) Θησεύς έστι γεγραμμένος, και Δημοκρατία τε και Δήμος, δηλοί δε η γραφή Θησέα είναι τον καταστήσαντα Αθηναίοις εξίσου πολιτεύσθαι. κεχώρισε δε φήμη και άλλως ες τους πολλούς ως Θησεύς παραδοίη τα πράγματα τω δήμω, και ως εξ’ εκείνου δημοκρατούμενοι διαμείναιεν, πριν ή Πεισίστρατος ετυράννησεν επαναστάς. λέγεται μεν δη και άλλα ουκ αληθή παρά τοις πολλοίς κ’τ.λ. λέγεται δε και ες Θησέα ως αυτός τε εβασίλευε, και ύστερον Μενεσθέως τελευτήσαντος και ες τετάρτην οι Θησείδαι γενεάν διέμεναν άρχοντες.

ΚΕΝΣΟΡΙΝΟΣ , ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΓΕΝΕΘΛΙΟΥ ΗΜΕΡΑΣ 2
― Ταύτα προς το έθος· φασί γαρ τη των Συνοικεσίων εορτή θυσία τελείσθαι Ειρήνη, τον δε βωμόν μη αιματούσθαι. .

ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ ΕΙΡΗΝΗ 1019, Ουχ ήδεται.
― Εκατομβαιώνος μηνός έκτη επί δέκα.

ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ ΕΙΡΗΝΗ 1020, Ουδ’ αιματούνται ΠΑΡ. ΑΠΟ ΑΡΙΣΤ. ΠΛΟΥΤΟΣ 627
― Εν γαρ τη των Συνοικεσίων εορτή οι μεν φασιν Ειρήνη θυσίαν τελείσθαι, ης ο βωμός ουχ αιματούται.

ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΠΛΑΤΩΝ 2.329, ΠΑΡΜΕΝΙΔΗΣ 4.15 ΠΑΡ. ΛΕΞΙΚΟ ΣΟΥΪΔΑ Παναθήναια
Η εκ των Παναθηναίων εορτή και ο αγών ετέθη μεν πρώτον υπό Εριχθονίου του Ηφαίστου και της Αθηνάς, ύστερον δε υπό Θησέως, συναγαγόντος τους δήμους εις άστυ.

Από αυτές τις καταγραφές διαφαίνεται ότι ο σχηματισμός των δήμων της Αττικής σε μια Κοινοπολιτεία και ο Συνοικισμός της Αττικής , όπως πιο σωστά αποκαλείται, και η ίδρυση της Αθήνας , όπως αντιδιακρίνεται πέραν της Ακροπόλεως , της αρχικής ιδρύσεως της πόλης από τον Ερεχθέα, ήταν έργο του Θησέως.

Close Menu