Έκτη Ισταμένου Βοηδρομιώνος

Ιερή Αρτέμιδος

Δεκάς Α

6. Έκτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Βοηδρομιώνος ΣΤ΄ (6η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 3ος

Δεκαήμερο Α΄, το Ιστάμενο
ΣΤ΄. Έκτη ισταμένου

Γεγονότα

  • ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ
  • ΑΡΤΕΜΙΔΟΣ ΑΓΡΟΤΕΡΑΣ
  • ΕΟΡΤΑΣΜΟΣ ΝΙΚΗΣ ΣΤΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΟΣ
  • ΧΑΡΙΣΤΗΡΙΑ ΝΙΚΗΣ
  • ΠΟΜΠΗ ΠΡΟΣ ΑΓΡΑΣ
  • ΜΝΗΜΗΪΑ ΝΙΚΗΣ ΤΩΝ ΘΕΩΝ  ΣΤΗ ΓΙΓΑΝΤΟΜΑΧΙΑ
  • ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ
  • ΣΥΝΕΛΕΥΣΕΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Η νίκη στο Μαραθώνα εναντίων των Περσών, εορτάζεται τη σημερινή ημέρα. Ο Πλούταρχος μας δίνει την ημερομηνία:
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΗΘΙΚΑ 349Ε
― Έκτη μεν ισταμένου Βοηδρομιώνος εσέτι νυν την εν Μαραθώνι νίκην η πόλις εορτάζει.


Ο Πλούταρχος επίσης διευκρινίζει ότι η πομπή στην Άγρα είναι μέρος αυτού του εορτασμού, των Χαριστηρίων της Νίκης στο Μαραθώνα:
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΗΘΙΚΑ 862Α
― ουδέ την προς Άγρας πομπήν ιστόρηκας, ην πέμπουσιν έτι νυν τη έκτη χαριστήρια της νίκης εορτάζοντες.

Στα Χαριστήρια Νίκης, πραγματοποιείται μεγάλη πομπή προς την Άγρα. H Άρτεμις Αγροτέρα είναι η Προστάτις των Οπλιτών και Εφήβων. Μετά την Μάχη του Μαραθώνος οι Αθηναίοι ευχαριστούν την θεά Αρτέμιδα Αγροτέρα με πλουσιοπάροχες θυσίες. Η θεά Άρτεμις Αγροτέρα είναι επίσης η Προστάτις των Εφήβων. Αυτή είναι η στρατιωτική άγρια πτυχή της Αρτέμιδος των Αθηναίων και η λατρεία της παραπέμπει αυστηρά στην προστασία των ηρώων ανδρών, εφήβων οπλιτών και ιππέων 
Αυτός ο εορτασμός πραγματοποιείται την σημερινή ημέρα.

Ο Πολέμαρχος, ο Άρχων του Πολέμου, όπως δηλώνει ο Αριστοτέλης AΠ 58. 1, είναι αυτός που θυσιάζει στην Αρτέμιδα Αγροτέρα και στον Ενυάλιο (πολεμικό θεό) ενώπιον του στρατεύματος στους εορτασμούς για την Νίκη του Μαραθώνος. Ο Πολέμαρχος επιβλέπει τους πένθιμους αγώνες προς τιμήν των νεκρών του πολέμου, ιδίως των αυριανών, της 6ης Βοηδρομιώνος, προς τιμήν εκείνων που πέθαναν στον Μαραθώνα, τελεί τα «Εναγίσματα» στους τυραννοκτόνους Αρμόδιο και Αριστογείτων.Οι θρησκευτικές εορτές που αποδόθηκαν στον πολέμαρχο εισήχθησαν στα τέλη του -6ου αιώνα. Ο Άρχων δεν κατευθύνει καμμία προγονική θυσία, αυτή την αρμοδιότητα ως ιερείς την έχουν ο Πολέμαρχος και ο Βασιλεύς.


Σήμερα πραγματοποιείται και η μηνιαία εορτή της Αρτέμιδος για τα συμβολικά γενέθλια της:
ΣΧΟΛΙΑ ΠΛΟΥΤΟΣ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ. 1127
― Ἔξω τῶν ἑορτῶν ἱεραὶ τινες τοῦ μηνὸς ἡμέραι νομίζονται Ἀθήνῃσι θεοῖς τισιν. . . ἡ δὲ ἕκτη τῇ Ἀρτεμίδι, καὶ ἄλλη ἄλλῳ.


Δύο συνελεύσεις μαρτυρούνται ότι πραγματοποιήθηκαν τη σημερινή ημέρα:
IG II² 1028 έτος -100
― ἀγαθῆι τύχηι. ἐπὶ Μηδείου ἄρχοντος ἐπὶ τῆς Λεωντίδος τρίτης πρυτανείας, ᾗ Φιλίων Φιλίωνος Ἐλευσίνιος ἐγγραμμάτευεν, ἐγραμμάτευεν· Βοηδρομιῶνος ἕκτηι, ἐνάτηι ἱσταμένου, ἐνάτῃ τῆς πρυτανείας· ἐκκλησία κυρία ἐν τῶι θεάτρωι· τῶν προέδρων ἐπεψήφιζεν Ἐπιτέλης Ἀρεταίου Παιανιεὺς καὶ συμπρόεδροι·

IG II² 1039 έτος -80
― θεοί.
ἐπὶ ․․ου ἄρχοντος· στρατηγοῦντος ἐπὶ τοὺς ὁπλίτας Μνασέου τοῦ
Μνασέου Βερενικίδου· βουλῆς ψηφίσματα· Βοηδρομιῶνος ἕκτῃ ἱσταμένου· ἐν τῶι Θησείωι βουλή·

Η σημερινή ημέρα, επίσης, ήταν η καθορισμένη ημέρα για την απογραφή της περιουσίας ως αποτελεσμα νομικών διαδικασιών:
ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ, ΠΡΟΣ ΦΑΙΝΙΠΠΟΝ ΠΕΡΙ ΑΝΤΙΔΟΣΕΩ 42.1-2
― αντί μεν του τριών ημερών αφ΄ης ώμοσε την απόφασιν δούναι μοι της ουσίας της αυτού κατά τον νόμον, ή ει μη τοτ΄εβουλετο, τη γ΄έκτη δούναι του Βοηδρομιώνος μηνός, ην δεηθείς μου έθετο και εν η ωμολόγησε δ΄σειν την απόφασιν ουδέτερα τούτων εποίησεν.

Σήμερα οι Αθηναίες ψήνουν ψωμάκια κουλούρες στο σχῆμα τῆς ἡμισελήνου, τὶς περίφημες Σελῆναι, καὶ γιὰ κάθε ἕξι ἀπὸ αὐτὰ στὴ σειρὰ, πλάθουν καὶ μιὰ ἕβδομη, ποὺ τὴν ονομάζουν:
― βοῦς ἕβδομος,κατὰ μίμησιν πρωτοφύους σελήνης.
(ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ ΣΧΟΛΙΑ ΙΛΙΑΔΟΣ Σ 575.1165.4
― Ἕβδομος Βοῦς
ΗΣΥΧΙΟΣ


Τὴν ἕκτη ἡμέρα ἑορτάζεται η Μνημηϊα τῆς Νίκης ἐπὶ τῶν Γιγάντων :
―Ἕκτη ἡμέρα• ἐπὶ τῶν ἀγαθῶν ἡμερῶν, ἐν ταύτῃ γάρ μυθεύεται τοὺς θεοὺς νενικηκέναι τοὺς γίγαντας
(ΕΛΛΗΝ ΠΑΡΟΙΜΙΩΝ 176)