Δεκάτη Ισταμένου Πυανεψιώνος

Θεσμοφόρια Αλιμούντος

Δεκάς Α

10. Δεκάτη ημέρα της σελήνης
ΑΠΟ ΤΗ ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΔΥΣΗ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ

Πυανεψιώνος Ι΄ (10η)
ΑΤΤΙΚΟΣ ΜΗΝ 4ος

Δεκαήμερο Α΄, το Ιστάμενο
Ι΄. Δεκάτη, δεκάτη ισταμένου, δεκάτη προτέρα

Γεγονότα

  • ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑ ΑΛΙΜΟΥΝΤΟΣ (Λεοντίς)
  • ΠΑΤΡΙΑ ΘΥΣΙΑ ΣΤΗ ΔΗΜΗΤΡΑ (Αλιμούντας)

Αναφορές Πηγές για την ημέρα

Η σημερινή ημέρα καταγράφεται απο τον αρχαίο σχολιαστή του Αριστοφάνους στις Θεσμοφοριάζουσες, στ. 80, ως η ημέρα του εορτασμού των Θεσμοφορίων στον Αλιμούντα:
ΣΧΟΛΙΑ ΣΕ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ ΘΕΣΜΟΦΟΡΙΑΖΟΥΣΑΙ 80 ΤΟΥ ΘΩΜΑ ΜΑΓΙΣΤΡΟΥ
― τούτο των ζητουμένων εστί, πως και τρίτην και
μέσην είπεν. ια’ γαρ άνοδος, είτα ιβ΄νηστεία, είτα
τρισκαιδεκάτη καλλιγένεια, ώστε μέση μεν είναι δύ-
ναται, τρίτη μεν ου, αλλά δευτέρα. αλλ΄ουδέ ψυχρεύε-
σθαι τις δύναται λέγων ότι τρίτη η τρισκαιδεκαταία,
ως εκταία εκατηβόλος, σελάνα, εκκαιδεκαταία· η γαρ
μεση ουκ εστιν ιγ΄,αλλά δωδεκάτη. η λύσις ουν ηδέ.
δεκατη εν Αλιμούντι Θεσμοφόρια άγεται, ώστε τρίτην
μεν από δεκάτης ιβ΄είναι, μεσην δε μη συναριθμου-
μένης της δεκάτης. τούτο δε αινιγματώδες κατά Καλ-
λιμάχου αν τις φαίη, ένθα μεν τρίτη λέγεται, συνα-
ριθμείν την ι΄, ένθα δε μέση, μηκέτι συναριθμείν. και
όπου γε λιώττουσιν, αστεϊζόμενοι την μέσην των
Θεσμοφορίων άγειν φάσιν, έπει αυτη η νηστεία. ενδε-
κάτη Πυανεψιώνος Άνοδος. δωδεκάτη Νηστεία, εν η
σχολήν άγουσαι υπόκεινται αι γυναίκες εκκλησιάζουσαι
περί Ευριπίδου. τρισκαιδεκάτη Καλλιγέναια. γ’ ουν
συναριθμουμένης ι’, μέσην δε της ανόδου και της καλ-
λιγένειας.
Η ημερομηνία βεβαιώνεται και από τον Φωτιο:
ΦΩΤΙΟΣ ΛΕΞΙΚΟ
― Θεσμοφοριων ημεραι δ· δεκατη Θεσμοφορια, ενδεκατη Καθοδος, δωδεκατη Νηστεια, τρικαιδεκατη Καλλιγενεια.
Εαν το συμβάν στον Σόλωνα του Πλουτάρχου, αναφέρεται σε αυτόν τον εορτασμό, τότε η ημέρα ήταν σίγουρα εορταστική και έπαιρναν μέρος οι γυναίκες:
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΣΟΛΩΝ 8.4
― τὰ μὲν οὖν δημώδη τῶν λεγομένων τοιαῦτ᾽ ἐστίν, ὅτι πλεύσας ἐπὶ Κωλιάδα μετὰ τοῦ Πεισιστράτου, καὶ καταλαβὼν αὐτόθι πάσας τὰς γυναῖκας τῇ Δήμητρι τὴν πάτριον θυσίαν ἐπιτελούσας, ἔπεμψεν ἄνδρα πιστὸν εἰς Σαλαμῖνα προσποιούμενον αὐτόμολον εἶναι, κελεύοντα τοὺς Μεγαρεῖς, εἰ βούλονται τῶν Ἀθηναίων τὰς πρώτας λαβεῖν γυναῖκας, ἐπὶ Κωλιάδα μετ᾽ αὐτοῦ πλεῖν τὴν ταχίστην.
Αυτός ο εορτασμός στον Αλιμούντα αργότερα προστέθηκε στον επίσημο εορτασμό των Θεσμοφορίων της πολιτείας των Αθηναίων.
ΣΤΟΒΑΙΟΣ, ΠΕΡΙ ΠΥΘΑΓΟΡΟΥ ΕΚΛΟΓΑΙ ΦΥΣΙΚΑΙ 1.20, 2.10 ΑΝΩΝ.
― … τὴν δεκάδα παντέλειαν.

Close Menu