ΟΙ «ΑΝΘΟΙ» ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ -ΚΟΡΥΘΑΛΛΙΑ ΑΡΤΕΜΙΣ –  ΤΑ ΚΟΡΥΘΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΤΙΘΗΝΙΔΙΑ

ΟΙ «ΑΝΘΟΙ» ΤΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ -ΚΟΡΥΘΑΛΛΙΑ ΑΡΤΕΜΙΣ – ΤΑ ΚΟΡΥΘΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΤΙΘΗΝΙΔΙΑ

Η Κ ο ρ υ θ α λ ί α και Κ ο ρ υ θ α λ λ ί α Άρτεμις λατρεύεται στην Σπάρτη, όπου υπάρχει το Ιερό της, σε μικρή απόσταση βρίσκεται και το ιερό των Χαρίτων, έξω από την πόλη κοντά στον παραπόταμο Τίασα, που φτάνει μέχρι τις Αμύκλες και χύνεται στον Ευρώτα.

Ονομάζεται έτσι από την κ ο ρ υ θ ά λ η, δηλαδή το νεαρό βλαστάρι της δάφνης. Πρόκειται για το λεγόμενο «ιερό κλαδί» κατά τα πανελλήνια πάτρια των προγόνων , το οποίο ονομάζεται και ε ι ρ ε σ ι ώ ν η ή κ ο ρ υ θ ά λ η και μεταδίδει την ιερότητα και την γονιμότητα των θεών σε όποιον το αγγίζει.

Με την προσωνυμία της αυτή έχει και τις ιδιότητες της θεάς της βλαστήσεως στην Σπάρτη. Η Κορυθαλία συγγενεύει ως προς τις ιδιότητες της με την Ορθία, δεδομένου, ότι προστατεύει τα παιδιά , αγόρια και κορίτσια. Είναι θεότητα της Ευφορίας. Προς τιμήν της θεάς τελούνται τα Τιθηνίδια και τα Κορυθάλια. Οι ιέρεις της θεάς ονομάζονται Κορυθαλίστριες, αλλά και τα κορίτσια που χορεύουν στην εορτή της. Όσοι συμμετέχουν στην εορταστική τελετή της θεάς, οι τελεστές και ο κόσμος , ονομάζονται Κυριττοί.

Η Άρτεμις Κορυθαλλία, κάνει τους κόρους (κούρους, τα αγόρια) να «θάλλουν», δηλαδή να ανθούν, να είναι ακμαίοι και ζωηροί. Εξάλλου, η λέξη «θαλία», από το «θαλείν» του αορ. β΄του ρήματος Θάλλω, σημαίνει την Άνθηση, την Ακμή. Για αυτό , όταν τελούνται οι εορτές της Κορυθαλλίας, τα Τιθηνίδια, οι τροφοί φέρνουν τα αρσενικά παιδιά στην εξοχή καταά το μήνα Αρτεμίσιο και εκεί κοντά στον ναό τελούν Τραπεζωματα για την θεά, τις λεγόμενες Κοπίδες, τα γεύματα.

Τα Κορυθάλια ή τα Τιθηνίδια αποτελούν την εορτή της θεάς που τελείται στην εξοχή στους ανοιξιάτικους αγρούς της Σπάρτης προς τιμήν της Αρτέμιδος Κορυθαλίας. Η ονομασία Τιθηνίδια, προέρχεται από την λέξη «τίτθη» που σημαίνει την τροφό και μάλιστα την θηλάζουσα τροφό. Άλλωστε , ο τίτθος είναι ο μαστός και παράγεται από το ρήμα «θάω» που σημαίνει θηλάζω, βυζαίνω. Επειδή η Κορυθαλία Άρτεμις είναι η προστάτιδα των μικρών παιδιών, τα Τιθηνίδια τελούνται από τις Τροφούς, τις παραμάνες (τις Τίτθες), καθώς φέρνουν τα μικρά που ακόμη θηλάζουν ή μόλις έχουν αποκοπεί από τον θηλασμό στο ιερό της θεάς για να μεγαλώσουν με την φροντίδα πλέον της θεάς Αρτέμιδας.Επίσης, στην εορτή της θεάς πολύς κόσμος συγκεντρώνεται στην Σπάρτη.

Οι προσκυνητές με τα βρέφη στην αγκαλιά τους, έρχονται στο ιερό για να εξασφαλίσουν την ευλογία της θεάς.Κατά την διάρκεια της εορτής, κορίτσια και ιέρειες της Κορυθαλίας , οι Κορυθαλίστριες, χορεύουν προς τιμήν της θεάς. Αμέσως μετά ετοιμάζονται τα ιερά Τραπεζώματα της θεάς στον ανοιξιάτικο αγρό, τα γεύματα τα οποία προσφέρονται.

Τα σφάγια, που θυσιάζονται στην θεά είναι τα γουρουνόπουλα που ακόμη θηλάζουν, οι λεγόμενοι «γαλαθηνοί ορθαγορίσκοι», μάλιστα το κρέας τους αποτελεί την βάση του εορταστικού δείπνου και ονομάζεται «Κοπίς» Οι Κοπίδες, λοιπόν μαζί με τους «Ιπνίται » άρτους , που μόλις έχουν βγεί από τον φούρνο, μοιράζονται στους εορταστές και μας θυμίζουν τα παραδοσιακά σημερινά πανηγύρια.

Ο Αθηναίος γράφει , ότι παρέθεταν φαγητό, την Κοπίδα, η οποία ποτέ δεν προσφέρεται μέσα στην πόλη αλλά στον ανοιξιάτικο αγρό.Τα ζώα που θυσιάζονται ακόμη στις κοπίδες είναι και Αίγες . Το κρέας μοιράζεται σε όλους σε ίσες μερίδες και επίσης δίνουν το «φυσίκιλλον», ένα μικρό ψωμάκι με ζεστό χλωρό τυρί.