ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: Στο θεσμοφόριο των Αθηναίων, ο τόπος

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ: Στο θεσμοφόριο των Αθηναίων, ο τόπος

Ένα ψήφισμα των Μελιτέων που βρέθηκε σε μεταγενέστερο Περίβολο εντοιχισμένο στο Ελευσίνιο των Αθηνών, στους πρόποδες της ακροπόλεως, παρά το δυτικό κράσπεδο της οδού οδού της ιερής πομπής των Παναθηναίων κατέδειξε την θέση του Θεσμοφορίου των Αθηναίων.

Εκεί που σήμερα βρίσκεται το ταβερνείο «Διόσκουροι» βρισκόταν το ιερό (Μέγαρο) των Θεσμοφόρων αλλά καταχώθηκε.

Η στήλη με το ψήφισμα είναι σημαντική πρώτα διότι παρουσιάζει μια ιέρεια της θεσμοφόρου Δήμητρος να βρίσκεται στην υπηρεσία του Ελευσινίου, τιμώμενη στον εκεί ναό της Δήμητρος και της Κόρης.

Αυτό δεικνύει τον ταυτισμό του Ελευσινίου και του Θεσμοφορίου μέσα στον Περίβολο του Ελευσινίου ή κοντά σε αυτόν. Κατά κανόνα τα θεσμοφόρια ιδρύονται σε πετρώδη υψώματα (όπως ακριβώς η συγκεκριμένη τοποθεσία) χάριν των απαραίτητων «Μεγάρων» της Δήμητρος, δηλαδή των κοιλοτήτων των βράχων ή των χασμάτων, όπου οι γυναίκες έρριχναν τα χοιρίδια για να τα «αντλήσουν» κατά τα Θεσμοφόρια τα αποσυντεθειμένα κατάλοιπά τους και να τα φέρουν στον βωμό της θεάς.

Παλαιότερα πριν βρεθεί η επιγραφή, την δεκαετία του ’30 , το Θεσμοφόριο είχε αναζητηθεί λανθασμένα στην πετρώδη περιοχή της Πνύκας.

Στο ψήφισμα φαίνεται ότι κοντά στο Ελευσίνιο, εκεί που τελούνται και τα Θεσμοφόρια, έχει ναό και ο Πλούτων, ως θεότητα του ελευσινιακού κύκλου (όχι του Κάτω Κόσμου).Στο Ελευσίνιο έχουν ανασκαφεί αρκετά ευρύματα που τεκμηριώνουν τον ταυτισμό του, όπως κέρνοι (τα ελευσινιακά αγγεία για υγρές προσφορές).

Σε αυτόν το περίβολο του ιερού τελείται και ο Αγυρμός για τα Μυστήρια της Ελευσίνας.

Έχω ταυτίσει το αρχαιολογικό σχέδιο (στη πάνω φωτογραφία) με τον σημερινό χάρτη να γίνει κατανοητή η θέση του Ελευσινίου και των Μεγάρων της Δήμητρος στα θεσμοφόρια.

SEG 42:116 ― ἐπειδὴ ἡ ἱέρεια τῶν Θεσμοφόρων προκεκριμένη ὑπὸ τῶν δημοτῶν Σάτυρα Κρατέου Μελιτέως γυνὴ ἔθυσεν ὑπὲρ τῶν δημοτῶν καλῶς καὶ εὐσεβῶς πάσας τὰς καθηκούσας θυσίας ἃς οἱ νόμοι προσέταττον, ἐπεσκεύακεν δὲ καὶ τοὺς ναοὺς πάντας τοὺς ἐν τῶι Ἐλευσινίωι, παρεσκεύακεν δὲ καὶ π̣ά̣ντ̣α ἐν τῶι τοῦ Πλούτωνος ἱερῶι, προσανήλωκεν δὲ καὶ ἐκ τῶν ἰδίων ὑπὲρ τὰς ἑκατὸν δραχμὰς εἰς τὰς θυσίας τὰς γιγνομένας κατ’ ἐνιαυτόν· ἀγαθεῖ τύχει· δεδόχθαι τοῖς Μελιτεῦσι· ἐπαινέσαι τὴν ἱέρειαν τῶν Θεσμοφόρων Σάτυραν Κρατέου Μελιτέως γυναῖκα καὶ στεφανῶσαι αὐτὴν μυρρίνης στεφάνωι εὐνοίας ἕνεκα καὶ εὐσεβείας τῆς εἰς τὰς θεὰς καὶ τὸν δῆμον τὸν Μελιτέων, δοῦναι δὲ αὐτῆι καὶ εἰκόνος ἀνάθεσιν ἐν πίνακι, καθάπερ δέδοται καὶ ἄλλαις ἱερείαις ἐν τῶι ναῶι τῆς Δήμητρος καὶ τῆς Κόρης, ἀναγράψαι δὲ τόδε τὸ ψήφισμα τὸν ταμίαν τῶν δημοτῶν ἐν στήλει λιθίνει καὶ στῆσαι πρὸς τῶι Ἐλευσινίωι, τὸ δὲ ἀνάλωμα εἰς ταῦτα μερίσαι ἐκ τῆς κοινῆς διοικήσεως

Αφήστε μια απάντηση