Ο ΜΗΝ ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝ (ΠΛΗΡΗΣ) – ΑΠΟ ΤΗΝ 21η ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ 19η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ – ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΜΗΝΟΣ

Ο ΜΗΝ ΜΕΤΑΓΕΙΤΝΙΩΝ (ΠΛΗΡΗΣ) – ΑΠΟ ΤΗΝ 21η ΙΟΥΛΙΟΥ ΕΩΣ 19η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ – ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΤΟΥ ΜΗΝΟΣ

Στην σημερινή δύση του ηλίου θα υποδεχθούμε τον μήνα Μεταγειτνιώνα στην Αθήνα.

― Ο Β’ μήν παρ΄Αθηναίοις ΑΡΠΟΚΡΑΤΙΩΝ, ΛΕΞΙΚΟ

― Δεύτερος μήν παρ΄Αθηναίοις ΣΟΥΪΔΑ, ΛΕΞΙΚΟ

― Μήν Αθήνησι δεύτερος ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΝΕΚΔΟΤΑ 280.26

Είναι ο δεύτερος μήνας του έτους μετά τον Εκατομβαιώνα: ― Από της πρώτης ημέρας αρξάμενοις του Εκατομβαιώνος μηνός. . . και αύθις του Μεταγειτνιώνος μηνός, από της πρώτης ημέρας αρξαμένοις. ΑΝΤΙΦΩΝ 6.44

― Διελθόντος του ενιαυτού τούτου, Εκατομβαιών, Μεταγειτνιών. ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ, ΟΛΥΝΘ. 3.6

― Περί τρείς μήνας, Σκιρροφοριώνα, και Εκατομβαιώνα και Μεταγειτνιώνα. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ΠΕΡΙ ΖΩΩΝ 5.17

Η θέση του στο φυσικό έτος τοποθετείται μετά την θερινή τροπή του ηλίου: ― Του χειμερινού μεν γαρ αρχή μετά θερινάς τροπάς του Μεταγειτνιώνος μηνός κ’,τ.λ. ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ ΙΣΤΟΡ. ΦΥΤ. 7.2

Η πρώϊμη ημερομηνία, της θέσης του στο ιουλιανό ημερολόγιο, στον πρώτο κύκλο είναι ή 25η Ιουλίου, και η αργότερη, η 20η Αυγούστου, η κανονική του είναι η 16η Αυγούστου.

ΣΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΣΟΛΩΝΟΣ

Από το όνομα του μηνός Μεταγειτνιώνος δεν προκύπτει καμία αναφορά που να προσδιορίζει τη θέση του μηνός στο φυσικό έτος. Ο Μεταγειτνιών ακολουθεί του Εκατομβαιώνος και είναι ένας από τους μήνες του καλοκαιριού, ο ίδιος είναι ένας από τους μήνες του μεσοκαλόκαιρου. Αυτό επιβεβαιώνεται από τα όρια του κατά το αρχικό σεληνιακό ημερολόγιο του Σόλωνος, στο οποίο η αρχική του ημερομηνία ήταν η 22η του Ιουλίου του και η αργότερη η 17η του Αυγούστου, το σωστό και το πιο κανονικό του όριο είναι η 13η του Αυγούστου. Η παραδοσιακή εξήγηση του ονόματος προϋποθέτει, και έχει να κάνει, με την ανάμνηση ενός πραγματικού γεγονότος, μεγάλης σημασίας  στην Αθηναϊκή ιστορία, αλλά συνδέεται σε μια τέτοια εποχή, όπως το κατακαλόκαιρο, που είναι η καλύτερη στιγμή του έτους για την αλλαγή κατοικίας.

Η συγκέντρωση των Αθηναίων σε μία Πόλις αποδίδεται στον Θησέα, [Θουκυδίδης 2.15] και το γεγονός αυτό, όπως ξέρουμε, τιμήθηκε για πάντα και μνημονεύεται με τα Συνοίκια, την επίσημη Αθηναϊκή εορτή, και όπως γράφει και ο Πλούταρχος, τα Μετοίκια.  Η ιδιαίτερη σημασία του γεγονότος αυτού ανήκει στην ιστορία των Παναθηναίων.  Αλλά τα Συνοίκια συνδέονται με την 16η του Εκατομβαιώνος [Πλούταρχος-Θησεύς 24, Σχόλια Ειρήνη Αριστοφάνους 1019, Πλούτος Αριστοφάνους 657, Σχόλια Θουκυδίδου 2.15], πράγμα που σημαίνει ότι ο Συνοικισμός έλαβε χώρα τον Εκατομβαιώνα και όχι τον Μεταγειτνιώνα. Ο λεξικογράφος Αρποκρατίων, παρόλαυτά μας γράφει ότι ο Απόλλων Μεταγείτνιος λατρεύεται κατά το μήνα αυτόν:

― εν δε τούτω Απόλλωνι Μεταγειτνίω θύουσιν, ως Λυσιμαχίδης εν τω περί Αθήνησι μηνών [στο λήμμα, Σουίδας].

Ο Φώτιος, γράφει ότι ο μήνας ονομάστηκε έτσι για να τιμήσουν την αλλαγή διαμονής:

― Ωνομάσθαι δε φασιν από της μεταβάσεως της εις το άστυ, ταύτης τω μηνί τούτω γενομένης υπό Θησέως [ Λεξικό Φώτιος].

Και από τον Πλούταρχο μαθαίνουμε ότι η εορτή στην οποία εορτάζεται η ανάμνηση  του Μετοικισμού ονομάζεται Μεταγείτνια- και εορτάζεται αυτό το μήνα:

― ἆρα οὖν ξένοι καὶ ἀπόλιδές εἰσιν Ἀθηναίων οἱ μεταστάντες ἐκ Μελίτης εἰς Διόμεια, ὅπου καὶ μῆνα Μεταγειτνιῶνα καὶ θυσίαν ἐπώνυμον ἄγουσι τοῦ μετοικισμοῦ τὰ Μεταγείτνια, τὴν πρὸς ἑτέρους γειτνίασιν ευκόλως και ιλαρώς εκδεχόμενοι και στέργοντες. [ Πλουταρχος, Ηθικά – περί φυγής 6]

Τα Συνοίκια τότε, και τα Μεταγείτνια, είναο διαφορετικά μεταξύ τους, παρόλο που και τα δύο προέκυψαν από την ίδια αιτία στην Αθηναϊκή ιστορία. Τα Συνοίκια μνημονεύουν τον Συνοικισμό και έχουν τοποθετηθεί στην ημέρα του γεγονότος, στο μήνα Εκατομβαιώνα, και τα Μεταγείτνια μνημονεύουν την αλλαγή διαμονής και γειτονιάς, την Μ ε τ α γ ε ι τ ν ί α σ ι ς, ως αποτέλεσμα του πρώτου, και έχουν τοποθετηθεί κατά πάσα πιθανότητα την ίδια ημέρα του επόμενου μηνός [Σχόλια Θουκυδίδου 2.15]. Και ως εκ τούτου το όνομα του μηνός Μεταγειτνιώνος προέρχεται κυρίως από το- Μεταγείτνιος- και αμέσως μετά από το –μετά- και το –γείτων.

Οι τρεις δεκάδες που αποτελούν τον μήνα και οι κυριότερες εορτές είναι οι παρακάτω:

ΙΣΤΑΜΕΝΗ ΔΕΚΑΣ

Στην δύση του ηλίου της 21ης Ιουλίου :  Α΄ Μεταγειτνιώνος ΝΟΥΜΗΝΙΑ– πρώτη ισταμένου.

― εορτάζουμε τη νουμηνία του Μεταγειτνιώνος, δηλαδή την εμφάνιση στον αττικό ουρανό της νέας σελήνης του μηνός, αυτή η ημέρα είναι αφιερωμένη στον Απόλλωνα Νουμήνιο,  και σε άπαντες Ουράνιους θεούς, τελούμε τα Επιμήνια, στεφανώνουμε με δάφνη τα αγάλματα των θεών, και τοποθετούμε λιβάνι θυμίαμα.

Στην δύση του ηλίου της 22ης Ιουλίου :  Β΄ Μεταγειτνιώνος – δευτέρα ισταμένου.

― στην οικιακή λατρεία η ημέρα αφιερώνεται στον Αγαθό Δαίμων και στους άπαντες χθόνιους θεούς,  τιμούμε τους ήρωες και τις ηρωϊδες των Αθηναίων.  Ο Αγαθοδαίμων λατρεύεται ως  φύλαξ της οικογενειακής ευδαιμονίας και της πόλης, είναι ο προστάτης των καλλιεργειών και των αγρών, συνλατρεύεται με την Αγαθή Τύχη.

Οι μαρτυρίες καταγράφουν τα Αριάδνεια  προς τιμήν της Αφροδίτης Αριάδνης ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ ΘΗΣΕΥΣ. 20.3-7

Στην δύση του ηλίου της 23ης Ιουλίου :  Γ΄ Μεταγειτνιώνος – τρίτη ισταμένου.

― η τρίτη ημέρα είναι αφιερωμένη στην Αθηνά και στις Χάριτες, η ημέρα ονομάζεται και τριτομηνίς

Στην δύση του ηλίου της 24ης Ιουλίου :  Δ΄ Μεταγειτνιώνος – τετάρτη ισταμένου.

― ημέρα αφιερωμένη στην οικιακή λατρεία του Ερμού, της Αφροδίτης Πανδήμου, του Ηρακλέους και του Έρωτος. Οι δεισιδαίμονες τιμούν και τον Ερμαφρόδιτο. Στην Αθήνα τελούνται τα δείπνα των Τετραδιστών και στην Ελευσίνα σε μεταγενέστερη περίοδο τελούνται τα Ηράκλεια εν Ακρίδι, προς τιμήν του προστάτη Ηρακλέους των λατομείων της Ελευσίνος.

Στην δύση του ηλίου της 25ης Ιουλίου :  Ε΄ Μεταγειτνιώνος – πέμπτη ισταμένου.

Στην δύση του ηλίου της 26ης Ιουλίου:  ΣΤ΄ Μεταγειτνιώνος – έκτη ισταμένου.

― ημέρα αφιερωμένη για την οικιακή λατρεία της Αρτέμιδος. Οι γυναίκες ζυμώνουν τις Σελήνες, άρτοι προσφορών για τα ιερά της Αρτέμιδος. Ιδιωτικές προσφορές στα ιερά της Αρτέμιδος. Μνημονεύουμε την Νίκη των θεών έναντι των Γιγάντων.

Στην δύση του ηλίου της 27ης Ιουλίου:  Ζ΄ Μεταγειτνιώνος – εβδόμη ισταμένου.

―  ημέρα  ετήσιου εορτασμού για τον Απόλλωνα Μεταγείτνιο, εορτάζουμε τα Μεταγείτνια και τελούμε οικιακά για την μηνιαία λατρεία του Απόλλωνος στα συμβολικά γενέθλια του θεού. Καταγράφονται θυσίες του γένους των Σαλαμινίων στον Απόλλωνα Πατρώο, την Λητώ, την Αρτέμιδα και την Αθηνά. Σήμερα πεθαίνει ο Ισοκράτης  στα 98 του έτη και ο Αρχίδαμος.  Αναφέρονται οι μάχες της Κραννώνας και της Χαιρώνειας για σήμερα.

Στην δύση του ηλίου της 28ης Ιουλίου:  Η΄ Μεταγειτνιώνος – ογδόη ισταμένου.

― σήμερα και κάθε μήνα στην ογδόη, τιμούμε τον Ποσειδώνα και τον ήρωα Θησέα.

Στην δύση του ηλίου της 29ης Ιουλίου:  Θ΄ Μεταγειτνιώνος – ενάτη ισταμένου.

― οικιακή μεταγενέστερη λατρεία αφιερωμένη στην Ρέα, τις Μούσες και τον Ήλιο. 

Στην δύση του ηλίου της 30ης Ιουλίου :  Ι΄ Μεταγειτνιώνος – δεκάτη ισταμένου.

ΜΕΣΗ ΔΕΚΑΣ

Στην δύση του ηλίου της 31ης Ιουλίου:  ΙΑ΄ Μεταγειτνιώνος – πρώτη μεσούντος.

― Ημέρα συνελεύσεων, Στεφάνωσις και Έπαινων των Εργαστίνων που ύφαναν τον πέπλο της Αθηνάς.

Στην δύση του ηλίου της 1ης Αυγούστου:  ΙΒ΄ Μεταγειτνιώνος – δευτέρα μεσούντος.

― Στην δωδεκάτη ημέρα του Μεταγειτνιώνος προσφέρονται θυσίες στην Έρχια υπέρ του Απόλλωνος Λυκείου, της Δήμητρος, του Διός Πολιέως και της Αθηνάς Πολιάδος.

Στην δύση του ηλίου της 2ης Αυγούστου:  ΙΓ΄ Μεταγειτνιώνος – τρίτη μεσούντος.

― Σήμερα καταγράφεται η α’ ημέρα από τα Ελευσίνια άθλα και ο πάτριος αγών, τελούνται θυσίες υπέρ της Κόρης και της Κουροτόφου

Στην δύση του ηλίου της 3ης Αυγούστου:  ΙΔ΄ Μεταγειτνιώνος – τετάρτη μεσούντος.

―  Η β’ ημέρα από τα Ελευσίνια άθλα υπέρ Δήμητρος και Κόρης,  τιμώνται τα γενέθλια του βασιλέως Αριαράθου του Ε’ από τους Τεχνίτες του Διονύσου, προσφέρεται ιδιωτική θυσία στον Διόνυσο.

Στην δύση του ηλίου της 4ης Αυγούστου:  ΙΕ΄ Μεταγειτνιώνος – πέμπτη μεσούντος.

―Η κύρια ημέρα των Ελευσινίων άθλων με πομπή και θυσία στην Δήμητρα και Κόρη. Οι Τεχνίτες του Διονύσου εορτάζουν τα γενέθλια της βασιλίσσης Νύσης, προσφέρεται ιδιωτική θυσία.

Την σημερινή ημέρα άρχεται η Ιερή Εκεχειρία, η ημέρα ιερή για τηνΑθηνά και αφιερωμένη στην οικιακή λατρεία της·  πανσέληνος και  διχόμηνις του μηνός.

Στην δύση του ηλίου της 5ης Αυγούστου:  ΙΣΤ΄ Μεταγειτνιώνος – έκτη μεσούντος.

― Τελευταία ημέρα των Ελευσινίων άθλων, προσφέρονται  θυσίες στην Έρχια υπέρ Αρτέμιδος Εκάτης και Κουροτρόφου.

Στην δύση του ηλίου της 6ης Αυγούστου:  ΙΖ΄ Μεταγειτνιώνος – εβδόμη μεσούντος.

Στην δύση του ηλίου της 7ης Αυγούστου:  ΙΗ΄ Μεταγειτνιώνος – ογδόη μεσούντος.

Στην δύση του ηλίου της 8ης Αυγούστου:  ΙΘ΄ Μεταγειτνιώνος – ενάτη μεσούντος.

― Θυσίες στην Έρχια για τους ήρωες και τις ηρωϊδες

Στην δύση του ηλίου της 9ης Αυγούστου: Κ΄ Μεταγειτνιώνος – εικάς.

― ημέρα αφιερωμένη στην λατρεία της Αθηνάς και του Απόλλωνος εικαδίου. Προσφέρουμε στην Ήρα Θελχινία στην Έρχια. Οι θίασοι των εικαδιστών πραγματοποιούν δείπνα (συμπόσια)

ΦΘΙΝΟΥΣΑ ΔΕΚΑΣ

Στην δύση του ηλίου της 10ης Αυγούστου:  ΚΑ΄ Μεταγειτνιώνος – δεκάτη φθίνοντος.

― ημέρα αφιερωμένη στην οικιακή λατρεία της Αθηνάς.

Στην δύση του ηλίου της 11ης Αυγούστου:  ΚΒ΄ Μεταγειτνιώνος – ενάτη.

― ημέρα αφιερωμένη στην οικιακή λατρεία της Αθηνάς.

Στην δύση του ηλίου της 12ης Αυγούστου:  ΚΓ΄ Μεταγειτνιώνος – ογδόη.

― Τη σημερινή ημέρα καταφθάνει ο Ξέρξης στις Θερμοπύλες, στην Αθήνα πραγματοποιούνται Συνελεύσεις.

Στην δύση του ηλίου της 13ης Αυγούστου:  ΚΔ΄ Μεταγειτνιώνος – εβδόμη.

― Συνελεύσεις Αθηναίων

Στην δύση του ηλίου της 14ης Αυγούστου:  ΚΕ΄ Μεταγειτνιώνος – έκτη.

― Θυσία στον Δία Επωπετήν στην Έρχια.

Στην δύση του ηλίου της 15ης Αυγούστου:  ΚΣΤ΄ Μεταγειτνιώνος – πέμπτη.

Στην δύση του ηλίου της 16ης Αυγούστου:  ΚΖ΄ Μεταγειτνιώνος – τετάρτη.

― Σήμερα καταγράφεται η πρώτη ημέρα της μάχης στις Θερμοπύλες.

Στην δύση του ηλίου της 17ης Αυγούστου:  ΚΗ΄ Μεταγειτνιώνος – τρίτη.

―  Η δεύτερη ημέρα της μάχης των Θρμοπυλών, ιερή ημέρα για την Αθηνά τριτογένεια στην Αθήνα. Ο Εφιάλτης προδίδει τους Έλληνες.

Στην δύση του ηλίου της 18ης Αυγούστου:  ΚΘ΄ Μεταγειτνιώνος – δευτέρα.

― Η τρίτη ημέρα της μάχης των Θερμοπυλών και ημέρα τελευτής του βασιλέως Λεωνίδα.

Στην δύση του ηλίου της 19ης Αυγούστου:  Λ΄ Μεταγειτνιώνος – ένη και νέα, τριακάς, .

― η τελευταία ημέρα  του μηνός. Την σημερινή ημέρα μνημονεύουμε τους νεκρούς προγόνους μας και τελούμε τα Νεκύσια στους τάφους των αγαπημένων μας· στην τριακάδα προσφέρονται τα δείπνα της Εκάτης.

Αφήστε μια απάντηση