Ο ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΦΥΤΑΛΜΙΟΣ ΣΤΗΝ ΤΡΟΙΖΗΝΑ-Η ΛΑΤΡΕΙΑ-ΤΟ ΑΙΤΙΟ

Ο ΠΟΣΕΙΔΩΝ ΦΥΤΑΛΜΙΟΣ ΣΤΗΝ ΤΡΟΙΖΗΝΑ-Η ΛΑΤΡΕΙΑ-ΤΟ ΑΙΤΙΟ

Ο Ποσειδων στην θρησκεια, στα Ιστορικα Χρονια συνδεεται με τον ταυρο και τον ιππο , τοτε παιρνει τα προσωνυμια στις λατρειες, Ταυριος, Ιππιος, Ιπποκουρειος κ.τ.λ. Τα ζωα αυτα για τους Ελληνες λατρευτες συμβολιζουν την ορμη του υγρου στοιχειου που γονιμοποιει την γη. Στα Ιστορικα Χρονια η κυρια θεοτητα στα ιερα της Τροιζηνας είναι μια προδρομικη μορφη του Ποσειδωνος Φυταλμιου. Ο Φυταλμιος θεος λατρευεται στα Μεθανα και στην Τροιζηνα.
Ο Ποσειδων ειναι ο σημαντικοτερος θεος στην Αργολιδα στα Ιστορικα Χρονια των Μυκηναιων. Πριν απο την λατρεια του Φυταλμειου υπηρχε η λατρεια του Ποσειδωνος της μυκηναϊκης Πυλου, ο οποιος είναι ο προστατης και ο εποπτης της κτηνοτροφιας και της αγροτικης παραγωγης της Πυλιας. Από τα αναθημματα που βρεθηκαν στο ιερο , φαινεται ότι μια θηλεια μορφη συνοδευει τον Ποσειδωνα, τον κυριο θεο. Η λατρεια της θηλυκης θεοτητας είναι υποδιαιστερη και μαρτυρειται στα Ιστορικα Χρονια των Μυκηναιων, και στις επιγραφες της Γραμμικης Β στην Πυλο [πο-σι-δα-ε ια].
Η λατρεια του Ποσειδωνος με την θηλεια θεοτητα συνδυαζεται και στα Μεθανα στα Ιστορικα Μυκηναϊκα Χρονια. Δυο οροσημα ιερων στην Ογα μαρτυρουν την λατρεια του Φυταλμιου Ποσειδωνος και της Αφροδιτης.
Στην Τροιζηνα ο Ποσειδων κατεχει, μαζι με την Αθηνα, την πρωτη θεση στις λατρειες της πολεως, η οποια παλαιοτερα ονομαζοταν Ποσιδωνια η Ποσιδωνιας. Ο Παυσανιας [2.30.6] γραφει οτι ο Ποσειδωνας ετιματο ως Βασιλευς από τους Τροιζηνιους και η Αθηνα ως Πολιαδα και Σθενιαδα. Όπως με την Ακροπολη των Αθηνων ετσι και με την Ακροπολη της Τροιζηνος, οι δυο θεοι φιλονικησαν για την προστασια της πολης, τελικα συμμορφωθηκαν με την παρεμβαση του Διος και ετσι Ποσειδων και Αθηνα εχουν απο κοινου την προστασια της Τροιζηνος.

Ο ΦΥΤΑΛΜΙΟΣ ΘΕΟΣ ΚΑΙ Η ΛΑΤΡΕΙΑ

Στην Τροιζηνα ο Παυσανιας γραφει [2.32.8] και για το ιερο του Ποσειδωνος Φυταλμιου, που βρισκεται εκτος των τειχων της πολεως. Κατά την πατρια παραδοση ο θεος Ποσειδων θυμωσε με τους Τροιζηνιους και αποξηραρε την χωρα τους καθιστωντας αγονα τα εδαφη τους. Εστειλε αλμη στις ριζες και τους σπορους των φυτων, μεχρι που οι Τροιζηνιοι καταφεραν να τον εξευμενισουν με Θυσιες, Τραπεζωματα, Ικεσιες και Ευχες.
Το Αιτιο στην πατρια λατρεια ειναι ενα πραγματικο φαινομενο που το παρατηρουμε ακομη και σημερα στην λιμνοθαλασσα της Ψηφτας, την αρχαια Φοιβαια λιμνη, στις βορειοδυτικες παρυφες της πεδιαδας της Τροιζηνος, που διοχετευει τον υδροφορο οριζοντα με την αλμη του θαλασσινου νερου και δεν αφηνει τα φυτα να αναπτυχθουν στις γυρω καλλιεργιες και αγρους των Τροιζηνιων. Η εκμεταλλευση της γης και ιδιαιτερα η αμπελοκαλλιεργεια εχει σημασια για τους Τροιζηνιους και την οικονομια τους. Ο Αθηναιος καταγραφει [31] οτι στην περιοχη παραγονται τρια ειδη οινου απο τρεις διαφορετικες ποικιλιες αμπελου, και ονομαζονται Ανθηδονιας, Υπερειας, και Αλθηφιας. Οι ονομασιες αυτές αντιστοιχουν στους τρεις οικισμους Ανθεια, Υπερεια και Αλθηπια που συνενωθηκαν και δημιουργησαν την Τροιζηνα. Οι οικισμοι ιδρυθηκαν απο τον Αλθηπο τον Υπερη και τον Ανθα οι οποιοι είναι γυιοι του Ποσειδωνος. Οι Τροιζηνιοι τιμουν τον Ποσειδωνα και τον Διονυσο στην εορτη Προτρυγαια στο τελος του καλοκαιριου.
Για τον πολιουχο θεο τους λοιπον, οι Τροιζηνιοι, εχουν δυο λατρειες και επικλησεις, Βασιλευς και Φυταλμιος.
Ο Ποσειδων είναι ο Αρχηγετης της χωρας στο Ψηφισμα του Θεμιστοκλεους, και είναι ο θεος που εγγυαται ως προστατης την ευφορια της γης και την διατροφη των αθηναϊκων οικογενειων κατά την παραμονη τους στην Τροιζηνα.
Ο Αρχηγετης της χωρας είναι ο Φυταλμιος Ποσειδων της Τροιζηνος.
Η επικληση Φυταλμιος σχετιζεται με την αλμη που καταστρεφει τα φυτα , αν και δικαιολογειται στην Τροιζηνα ως φυσικο φαινομενο, καθως και σε άλλες περιοχες με λιμνοθαλασσες και αγρους πλησιον.

Η ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑ

Το επιθετο Φυταλμιος ετυμολογειται απο την λεξη Φύτλη, που παραγεται απο το ρημα Φύω, και απανταται στην Ελληνικη Γραμματεια με την σημασια του παρεχοντος Γονιμοτητα και Ζωη, του Γεννητορος, δηλαδη, συνδεεται με την εννοια της αναπαραγωγης όχι μονο του φυτικου κοσμου αλλα και των ανθρωπων. Ως Φυταλμιο επικαλουμαστε και τον Δια, δηλαδη ως του παρεχοντος γονιμοτητα και ζωη στους ανθρωπους.
Στην ευρυτερη εννοια που εμπεριεχεται στην λεξη Φυταλμιος, περα απο την πατρια παραδοση με την αλμη στους αγρους, ο Ποσειδων Φυταλμιος εχει την ιδιοτητα του προστατη των γενων της Τροιζηνιας. Ως προστατη της οικογενειας και του γενους τιμουν τον Ποσειδωνα και σε άλλες περιοχες με παρομοιες επικλησεις , Γενεθλιος και Δωματιτης στην Λακωνια. Γενεσιος στην Αργολιδα. Φρατριος στους Δελφους.
Ετσι και στην Τροιζηνα Φυταλμιος, η λατρεια αυτη δεν μπορουσε να λειπει, οπου κατα την πατρια παραδοση ο Ποσειδων ειναι ο Γεναρχης.

ΤΟ ΓΕΝΟΣ

Απο την ενωση του με την νυμφη Ληϊδα γεννηθηκε ο Αλθηπος, ιδρυτης της πρωτης δυναστειας που βασιλεψε την χωρα, και απο την ενωση του με την κορη του Ατλαντος Αλκυωνη γεννηθηκαν ο Υπερης και ο Ανθας, οι πρωτοι βασιλεις της δευτερης δυναστειας. Γυιος του ειναι ο ηρωας των Ιωνων , ο Θησευς, ο οποιος γεννηθηκε απο την συνερευση του με την Αιθρα, την κορη του Πιτθεως, του Πελοπιδη βασιλεως που ιδρυσε την Τροιζηνα.
Η λατρεια του Ποσειδωνα με την επικληση Φυταλμιος στην Τροιζηνα , δειχνει οτι ο θεος εδώ διατηρει τον χθονιο χαρακτηρα των Ιστορικων Χρονων και της πρωταρχικης του υποστασης, η οποια συνδεεται με την ευφορια της γης και την ζωογονο δυναμη του υγρου στοιχειου ενώ στις μεταγενεστερες λατρειες και κατα την εισοδο του στο Ολυμπιακο Πανθεον η εξουσια του θεου περιοριζεται στο βασιλειο της θαλασσας.
Ο Φυταλμιος Ποσειδων , εκτος απο την Τροιζηνα, τον τιμαμε στην πολη των Αθηναιων στην Αττικη , στα Μεγαρα, στις Ερυθρες της Ιωνιας, στην Κνιδο και στην Ροδο.

Στις λατρειες του Ποσειδωνος στην Τροιζηνα ιερουργει ιερεια παρθενος εως την ωρα του Γαμου της [Παυσανιας 2.33.2]. Το ιδιο παρατηρειται και στην Βοιωτια [IV 2465, ιερεια Θεοκκω]. Οι ιερειες στην λατρεια του Ποσειδωνος αντικαθιστουν την παρεδρο του Ποσειδωνος, στην λατρεια των Ιστορικων Χρονων.

Αφήστε μια απάντηση