ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΧΩΡΙΣΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ , ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΧΩΡΙΣΤΗΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΗΣ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ , ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Στην ελληνική πόλη-κράτος κανένας ιερέας δεν διαθέτει απόλυτη πολιτική εξουσία. Αυτός ο διαχωρισμός των ρόλων θα διαρκέσει και κατά την ελληνιστική εποχή (από τον ύστερο -4ο αιώνα μέχρι τον +1) και θα καθιερώσει ένα ιδεώδες που θα εξυπηρετήσει τους αναμορφωτές για τους επόμενους είκοσι πέντε αιώνες.

Η ΒΟΥΛΗ και η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ διοικούν τις πολιτικές και στρατιωτικές υποθέσεις ― οργανώνουν εκλογές, ψηφίζουν τη νομοθεσία, διορίζουν στρατηγούς, καλούν τους στρατιωτικούς, περιμένουν από τους πολίτες, όχι από το κράτος, να προμηθεύσουν όπλα. Την εποχή της πόλης-κράτους κανένας ελεύθερος πολίτης δεν υποκλίνεται ούτε και προσκυνάει μία ζωντανή θεότητα πεσμένος κατά γης. Μάντεις και ιερείς τελούν εορτές, θυσίες, δίνουν συμβουλέ και ερμηνεύουν το υπερφυσικό• δεν κατευθύνουν την κρατική πολιτική per se ούτε παραβιάζουν τη θέληση της εκκλησίας του δήμου. Ο άρχων δεν είναι ο ενσαρκωμένος θεός, που παντρεύεται την αδελφή του, οδηγεί το λαό του σε δημόσια προσευχή και θυσία, επιβλέπει το χτίσιμο του τάφου- μνημείου, ή κάθεται σε θρόνο που παριστάνει παγόνι. Ο ιερέας μπορεί να απειλήσει ή να υπνωτίσει στην προσπάθεια του να μεταπείσει την εκκλησία του δήμου, αλλά πρέπει να τη μεταπείσει.

Ετσι, στην Αντιγόνη, ο μάντης Τειρεσίας, που μέσω της υπερφυσικής του τέχνης κατέχει μεγαλύτερη σοφία απ΄όση ο Κρέων, λοιδορείται και διώχνεται από τον βασιλιά:

το σινάφι των μάντεων λατρεύει τον παρά

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΣΟΦΟΚΛΕΟΥΣ 1042

Όταν του λένε να φύγει, φεύγει. Δεν είναι η ιερόσυλη κακομεταχείριση του ευσεβούς Τειρεσία από τον Κρέοντα εκείνο που καταδικάζει τον τελευταίο• η παράνοια μάλλον και ο πολιτικός του εξτρεμισμός τον κάνουν να απορρίψει τις υγιείς, λογικές συμβουλές της οικογένειας και των φίλων του.

ΚΑΝΕΝΑΣ ΈΛΛΗΝΑΣ δεν θα σκεπτόταν ότι ο Τειρεσίας έπρεπε να ασκήσει βέτο ή ότι ο Κρέων θα μπορούσε να διαβάσει τους οιωνούς. Ο Πλάτων έβλεπε τον μάντη και τον πολιτικό ως ξεχωριστούς « ο μάντης, υπερόπτης με περηφάνια και επιρροή» δεν έπρεπε να παρεμβαίνει στη διακυβέρνηση, «όπως στην Αίγυπτο, όπου ο βασιλιάς δεν μπορεί να κυβερνήσει αν δεν έχει την εξουσία του ιερέα».

Victor Davis Hanson
John Heath

Who Killed Homer: The Demise of Classical Education and the Recovery of Greek Wisdom

Αφήστε μια απάντηση